VI KZP 54/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski (sprawozdawca).Sędziowie: A. Kafarski, J. Zembaty.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Danuty S., oskarżonej z art. 68 § 2 u.k.s., po rozpoznaniu w dniu 17 marca 1967 r. przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie postanowieniem z dnia 8 listopada 1966 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w wypadku obligatoryjnego zastosowania do sprawcy występku skarbowego przepisu art. 25 u.k.s. możliwe jest równoczesne nadzwyczajne złagodzenie kary ze względu na warunki podmiotowe sprawcy na podstawie przepisu art. 23 § 1 u.k.s., np. wówczas gdy, ze względu na brak jakiegokolwiek majątku, chorobę, opiekę nad licznymi nieletnimi dziećmi, podeszły wiek itp. kara pozbawienia wolności i kara grzywny wymierzona zgodnie z art. 25 u.k.s. doprowadziłyby do nieodwracalnych następstw dla sprawcy i jego rodziny?"na podstawie art. 390 k.p.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora Generalnej Prokuraturyuchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 25 u.k.s. nie stanowi o nadzwyczajnym obostrzeniu kary pozbawienia wolności i grzywny, lecz wprowadza surowsze zagrożenie ustawowe za występki skarbowe popełnione w wymienionych w ustawie szczególnie obciążających okolicznościach. W związku z tym skazanie na podstawie wymienionego przepisu nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 23 § 1 u.k.s., przy czym może ono nastąpić nie tylko w wypadkach wskazanych w tej ustawie (artykuły kodeksu karnego wyliczone w art. 3 u.k.s.), ale i w innych, zasługujących - według oceny sądu - na szczególne uwzględnienie.Powołany wyżej art. 23 § 1 u.k.s. można w tych wypadkach stosować w zakresie, na jaki pozwalają zagrożenia ustawowe przewidziane w art. 25, gdyż nadzwyczajnemu łagodzeniu, jeśli chodzi o kary zasadnicze, podlegają na gruncie ustawy karnej skarbowej jedynie kara aresztu i kara grzywny. Zauważyć przy tym należy, że pkt 2 art. 23 § 1 u.k.s., stanowiąc o najniższym wymiarze grzywny, poniżej którego sąd może wymierzyć grzywnę nadzwyczajnie złagodzoną, nie miał na myśli wyłącznie grzywny samoistnej, skoro użył tego pojęcia w znaczeniu szerokim.Jedynym warunkiem zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia do tej kary jest to, by najniższy wymiar grzywny był określony w przepisie szczególnym. Nie można więc złagodzić nadzwyczajnie grzywny, co do której określono tylko górną granicę, np. do 30.000 zł (art. 73 u.k.s.), jak również nie można przyjąć, że najniższy jej wymiar, poniżej którego sąd może zejść, wynosi 100 zł, gdyż o tym stanowi przepis ogólny (art. 10). W wypadku zatem, gdy sprawca odpowiada za jeden z występków skarbowych wymienionych w art. 25 § 5 u.k.s., popełnionych w okolicznościach określonych w pkt 1 (lub 2) powołanego artykułu, i w związku z tym podlega karze więzienia i grzywny w rozmiarach tam podanych, może on korzystać z nadzwyczajnego złagodzenia kary tylko w odniesieniu do kary grzywny.