VI KO 59/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: M. Budzianowski (sprawozdawca), W. Dąbrowski (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edmunda P. oskarżonego z art. 64 § 1 u.k.s. w związku z art. 25 § 1 pkt 2 lit. a) u.k.s., po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku - postanowieniem z dnia 17 grudnia 1964 r.- kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"1. Czy wyrażenie użyte w art. 25 § 1 pkt 2 u.k.s.: »kara aresztu do lat 3, jeżeli czyn jest zagrożony tylko karą grzywny, co nie wyłącza wymierzenia także grzywny« należy rozumieć, że kara grzywny jest obowiązkowa, czy też fakultatywna?2. Czy zmienioną po noweli (Dz. U. z 1963 r. Nr 28, poz. 167) sankcję art. 64 § 1 u.k.s. z poprzedniej brzmiącej: »podlega karze grzywny w wysokości od 2- do czterokrotnej kwoty należnego cła«, na obecnie obowiązującą: »podlega karze grzywny w wysokości do sześciokrotnej kwoty należnego cła« należy rozumieć, że dolna granica wynosi co najmniej jednokrotną wartość nie uiszczonego cła, czy też dolną granicę w tym wypadku określa art. 10 u.k.s.?"po wysłuchaniu wniosku Prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Przepis art. 25 § 1 pkt 2 u.k.s. nie powoduje - w szczególnych, przewidzianych w nim sytuacjach - zmiany zagrożenia karnego czynu z grzywny na karę pozbawienia wolności w rozmiarze do 3 lat aresztu. Gdyby tak miało być, należałoby przyjąć, że czyn zagrożony tylko karą grzywny staje się w tych szczególnych sytuacjach zagrożony jedynie wspomnianą karą pozbawienia wolności, grzywna zaś przestaje istnieć. Wtedy jednak niezrozumiałe stałyby się końcowe słowa przepisu: "co nie wyłącza wymierzenia także kary grzywny", albowiem w u.k.s. brak jest przepisu ogólnego, który pozwalałby na wymierzenie grzywny w konkretnym wypadku, gdy przepis szczególny jej nie przewiduje. Przyjąć zatem należy, że omawiany przepis, nie zmieniając niczego w zakresie grzywny, a zwłaszcza jej charakteru obowiązującego, zaostrzył odpowiedzialność ze względu na "szczególnie obciążające okoliczności" przez wprowadzenie dodatkowego zagrożenia karą pozbawienia wolności.2. Przy określaniu grzywny przez wskazywanie wielokrotności należnego, a nie uiszczonego cła bądź wartości towarów, co do których istnieją ograniczenia przywozowe lub wywozowe, ustawa karna skarbowa posługuje się w części szczegółowej różnorodnymi i zarazem szczegółowymi sformułowaniami. I tak np. przewiduje grzywny w wysokości jednorazowej kwoty należnego cła (art. 69 § 1), do jednokrotnej wartości towaru (art. 65 § 3, 67 § 3), od jedno- do dwukrotnej wartości towaru (art. 69 § 2), do dwukrotnej kwoty należnego cła (art. 64 § 3), od cztero- do dziesięciokrotnej kwoty należnego cła (art. 64 § 2). Z porównania tych określeń widać wyraźnie, że tam, gdzie ustawodawca chciał jako dolną granicę grzywny przyjąć jednokrotną wartość cła lub towaru, wskazał na to wyraźnie. Ustanowienie zatem tylko górnej granicy grzywny jak w art. 64 § 1 oznacza, że co do dolnej jej granicy należy się uciec do ogólnego przepisu art. 10 określającego, że grzywna w najniższym wymiarze wynosi 100 zł.