VI KZP 56/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: M. Budzianowski, A. Kafarski (sprawozdawca), I. Kazimierczak, H. Kempisty, J. Polony (współsprawozdawca), A. Pyszkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu wniosku Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lipca 1970 r., skierowanego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego pod rozpoznanie składu siedmiu sędziów o podjęcie uchwały wyjaśniającej treść art. 54 i 55 k.k., a mianowicie:"Czy ograniczenie wynikające z treści art. 54 § 2 k.k. a dotyczące osób uprzednio skazanych na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne odnosi się także do art. 55 k.k.?"na podstawie art. 29 pkt 1 i 2 ustawy z 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54), po wysłuchaniu wniosku prokuratora,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneI. Przepisy art. 54 i 55 k.k. są jednym z wyrazów dążenia do ograniczenia wymierzania krótkoterminowych kar pozbawienia wolności.Artykuł 54 § 1 k.k. wprowadził możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pozbawienia wolności sprawcy występku zagrożonego wyłącznie tą karą, uzależniając możliwość wymierzenia zasadniczej kary łagodniejszego rodzaju od istnienia dwóch przesłanek, a mianowicie:1) że dolna granica kary pozbawienia wolności za dany występek nie jest wyższa niż 3 miesiące,2) że przewidywany wymiar kary pozbawienia wolności za ten występek nie przekroczy 6 miesięcy.Dopuszczalność wymierzenia kar zasadniczych łagodniejszego rodzaju we wskazanych wyżej wypadkach ogranicza art. 54 § 2 k.k. stanowiący, że przepis § 1 art. 54 k.k. nie stosuje się do sprawcy występku umyślnego, który był już uprzednio skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności.II. Artykuł 55 k.k. wprowadził dalsze jeszcze dobrodziejstwo. Przewiduje on bowiem możliwość odstąpienia od orzeczenia łagodniejszego rodzaju kary zasadniczej zamiast kary pozbawienia wolności w wypadkach, o których jest mowa w art. 54 § 1 k.k., oraz poprzestania na wymierzeniu jednej z kar dodatkowych spośród wymienionych w art. 38 pkt 2-4 i 6 k.k.III. Na tle przedstawionych wyżej przepisów w związku z treścią art. 54 § 2 k.k. zostało sformułowane zagadnienie zawarte we wniosku przedstawionym do rozstrzygnięcia. Z treści tegoż wniosku wynika, że chodzi o rozstrzygnięcie zagadnienia sprowadzającego się do kwestii, czy zakaz wyrażony w art. 54 § 2 k.k. odnosi się jedynie do sytuacji uregulowanej w art. 54 § 1 k.k., czy też ze względu na ten zakaz niedopuszczalne jest również ograniczenie się - na podstawie art. 55 k.k. - do wymierzenia jednej z kar dodatkowych wymienionych w art. 38 pkt 2-4 i 6 k.k. sprawcy występku umyślnego, zagrożonego wyłącznie karą pozbawienia wolności do trzech miesięcy, wtedy, gdy sprawca ten był już uprzednio skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności.Rozstrzygając przedstawione zagadnienie w postaci wyżej skonkretyzowanej, trzeba stwierdzić, że dobrodziejstwo z art. 55 k.k. może być stosowane w stosunku do sprawców przestępstw, o których mowa w art. 54 § 1 k.k., jeżeli nie zachodzi zakaz z art. 54 § 2 k.k. Jeżeli bowiem nie wolno wymierzyć łagodniejszej kary zasadniczej zamiast kary pozbawienia wolności od 3 do 6 miesięcy sprawcy skazanemu już uprzednio za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności, to bym bardziej nie wolno zastosować dalej idącego dobrodziejstwa z art. 55 k.k.