VI KZP 6/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: M. Paluch (sprawozdawca), S. Kotowski.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana C., oskarżonego z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. w związku z art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r., po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie postanowieniem z dnia 27 stycznia 1966 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy działanie osoby podejmującej z Państwowego Zakładu Ubezpieczeń odszkodowanie za spalone budynki i zużytkowującej pobrane z tego tytułu pieniądze na inne cele niż odbudowa zniszczonych zabudowań bądź odbudowa albo remont innych budynków, wyczerpuje znamiona przestępstwa polegającego na wyłudzeniu mienia społecznego w rozumieniu ustawy o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora Generalnej Prokuratury, na podstawie art. 390 k.p.k.uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl § 25 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1957 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia budynków (Dz. U. Nr 52, poz. 254) odszkodowanie za szkody w budynkach wypłaca się właścicielowi wyłącznie na odbudowę zniszczonego albo na budowę lub remont innego budynku. Odszkodowanie to, gdy budynki stanowią własność indywidualną, wypłaca się w 2 ratach: pierwszą, w wysokości l/3 odszkodowania, po złożeniu przez właściciela budynku pisemnego oświadczenia, że otrzymaną kwotę zużyje zgodnie z przepisem § 25 (§ 27 ust. 1 pkt 1), drugą - po złożeniu zaświadczenia prezydium gromadzkiej rady narodowej o zużyciu pierwszej raty na budowę lub zakup materiałów budowlanych, zwiezionych na plac budowy (§ 27 ust. 1 pkt 2).W wypadku, gdy po wypłacie w powyższy sposób odszkodowania, ujawni się okoliczność, która na mocy przepisów cytowanego rozporządzenia pozbawia właściciela prawa do odszkodowania, PZU może zażądać zwrotu wypłaconej sumy odszkodowania wraz z kosztami oszacowania szkody (§ 33). Może tu m.in. chodzić także o wypadki, kiedy właściciel po otrzymaniu odszkodowania nie podjął czynności wymienionych w § 25. Jeśli chodzi o sytuację, w której właściciel z góry postanowił, że nie zużyje odszkodowania zgodnie z jego przeznaczeniem, i w związku z tym złożył nieprawidłowe oświadczenie, podlega on odpowiedzialności karnej za wyłudzenie mienia społecznego, tj. za działanie stanowiące jedną z postaci zagarnięcia tego mienia.Kwestia, czy działaniu sprawcy w chwili podejmowania odszkodowania towarzyszył z góry powzięty zamiar określonego w nim postępowania, należy do sfery ustaleń faktycznych w konkretnej sprawie.