VI KZP 68/70

UchwałaIzba Karna1971-01-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Państwowej Inspekcji Handlowej (PIH) jest uprawniony do składania wniosków o uzasadnienie wyroku sądu I instancji, składania rewizji do sądu wojewódzkiego, a także do występowania w charakterze strony przed sądem II instancji w sprawach karnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w uchwale stwierdził, że organy Państwowej Inspekcji Handlowej, uprawnione na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem pierwszej instancji na podstawie art. 421 k.p.k., nie są uprawnione do składania wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wniosek o uzasadnienie wyroku nie mieści się w pojęciu 'popierania oskarżenia'. Wszelkie dalsze czynności procesowe, niebędące bezpośrednio związane z popieraniem oskarżenia przed sądem pierwszej instancji, nie mogą być wykonywane przez te organy, a tym samym nie są uprawnione do składania rewizji ani występowania w charakterze strony przed sądem II instancji.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Olsztynie przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące uprawnień organu Państwowej Inspekcji Handlowej (PIH) w postępowaniu karnym. Dotyczyło ono możliwości składania przez PIH wniosków o uzasadnienie wyroku, składania rewizji oraz występowania jako strona przed sądem II instancji. Sprawa dotyczyła oskarżonej Weroniki S. oskarżonej z art. 225 § 1 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne, zgodnie z wnioskiem prokuratora.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: E. Binkiewicz, L. Jax (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Weroniki S., oskarżonej z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Olsztynie postanowieniem z dnia 28 lipca 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"1) Czy organ PIH jest uprawniony do składania wniosków o uzasadnienie wyroku sądu I instancji i czy złożenie takiego wniosku rodzi dalsze. skutki prawne?2) Czy organ PIH, jeśli otrzyma z sądu powiatowego uzasadnienie wyroku ma prawo złożenia rewizji do sądu wojewódzkiego? 3) Czy organ Państwowej Inspekcji Handlowej uprawniony jest do występowania w charakterze strony przed sądem II instancji?" i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW uchwale z dnia·5 listopada 1970 r. wydanej w sprawie VI KZP 44/70 (OSNKW z 1970 r., z. 12, poz. 166) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że organy określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 grudnia 1969 r. (Dz. U. Nr 37, poz. 322), wydanym na podstawie art. 421 k.p.k., nie są uprawnione do zaskarżenia wyroków sądów I instancji.W uzasadnieniu tej uchwały wskazano m.in. na to, że przepis art. 421 k.p.k. ograniczył uprawnienia tych organów w zakresie postępowania sądowego wyłącznie do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem pierwszej instancji oraz że organy te mogą wykonywać tylko te czynności, które mieszczą się w granicach ustawowego upoważnienia wynikającego z ostatnio wymienionego przepisu.Przepis art. 370 k.p.k., uprawniający strony do składania wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku, znajduje się wprawdzie w rozdziale 38 działu VIII kodeksu postępowania karnego, zatytułowanego "Postępowanie przed sądem pierwszej instancji", jednakże okoliczność ta nie przesądza o tym, że organ Państwowej Inspekcji Handlowej występujący przed sądem pierwszej instancji na podstawie art. 421 k.p.k. uprawniony jest do złożenia takiego wniosku. Żaden przepis k.p.k. nie nadaje bowiem organom uprawnionym do wykonywania czynności oskarżyciela publicznego wszystkich uprawnień strony.Zgodnie natomiast z art. 35 § 2 k.p.k. organy te mają prawo wykonywania tylko tych czynności, które wynikają z ustawowego upoważnienia. Skoro więc przepis art. 421 k.p.k. upoważnia organy wymienione w wyżej powołanym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 grudnia 1969 r. wyłącznie do wnoszenia i popierania oskarżenia, a wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie nie wchodzi w zakres pojęcia "popieranie oskarżenia przed sądem pierwszej instancji", to należy przyjąć, że czynności tego organu wykonywane za oskarżyciela publicznego w postępowaniu uproszczonym przed sądem pierwszej instancji mogą dotyczyć tylko tej części postępowania, która poprzedza wydanie wyroku przez tenże sąd (np. złożenie wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy - art. 138 k.p.k.). We wszystkich dalszych czynnościach nie związanych z popieraniem oskarżenia przed sądem pierwszej instancji prokurator nie może być zastępowany przez organy wymienione w powołanym wyżej rozporządzeniu. Także więc wniosek o uzasadnienie wyroku na piśmie powinien być złożony przez prokuratora, który ma prawo złożenia rewizji przeciwko temu wyrokowi.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 225 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 421 KPKart. 370 KPKart. 35 § 2 KPKart. 138 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.