VI KZP 79/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN St. Kotowski (spr.).Sędziowie SN: M. Budzianowski, M. Paluch.Protokolant: A. Nieporęcka.Prokurator Prok. Gen.: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Karna w Warszawie na posiedzeniu w sprawie z wniosku Jerzego M. o przyznanie mu odszkodowania za utracony - na skutek stawiennictwa w charakterze świadka na wezwanie sądu - zarobek, w związku z zagadnieniem prawnym, przekazanym przez Sąd Wojewódzki w O. postanowieniem z dnia 16 grudnia 1972 r., sygn. akt III Kz 262/72:"1. Czy odszkodowanie za utracony zarobek z powodu stawiennictwa nauczyciela w charakterze świadka obejmuje zarobek zasadniczy, przewidziany w art. 29 ustawy z dnia 27 kwietnia 1972 r. (Dz. U. z 1972 r. Nr 16, poz. 114), czy też i wynagrodzenie z tytułu godzin ponadwymiarowych, ściśle związane z wykonaniem tygodniowego obowiązującego wymiaru godzin dydaktycznych (art. 22 tej ustawy)?2. W wypadku pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie - czy wynagrodzenie za utracony zarobek nauczyciela powinno być wypłacone w wysokości faktycznie utraconego zarobku (łącznie z godzinami ponadwymiarowymi), czy też tylko do wysokości określonej w art. 2 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 49, poz. 445 z późn. zm.)?"po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Prokuratury Generalnej postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 sierpnia 1973 r. (sygn. akt VI KZP 21/73) stwierdził, że biegłemu nie przysługuje zażalenie na orzeczenie (zarządzenie) sądu w przedmiocie należności tegoż biegłego, gdyż obowiązujący Kodeks postępowania karnego przewiduje, że na orzeczenie (zarządzenie) sądu w przedmiocie kosztów postępowania przysługuje zażalenie jedynie stronom (argument z art. 558 k.p.k.).W oparciu więc o tę uchwałę uznać należy, że - analogicznie - również i świadkowi nie przysługuje zażalenie na orzeczenie (zarządzenie) sądu w przedmiocie należności tegoż świadka.Przepis art. 390 § 1 k.p.k. upoważnia Sąd Wojewódzki do przekazania Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego jedynie wówczas, gdy przy rozpoznaniu środka odwoławczego wyłoni się zagadnienie prawne, wymagające zasadniczej wykładni ustawy. Jeżeli więc świadkowi J.M. nie przysługiwało zażalenie na orzeczenie (zarządzenie) sądu w przedmiocie należności tego świadka, to w konsekwencji uznać należy, że Sąd Wojewódzki w O. nie mógł rozpoznawać tego zażalenia, a tym samym nie miał uprawnień do przekazania Sądowi Najwyższemu zagadnienia wymienionego w postanowieniu z dnia 16 grudnia 1972 r., sygn. akt III Kz 262/72.W związku z powyższym Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na zawarte w tym postanowieniu pytanie.Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że przedstawione zagadnienie nie wymagało zasadniczej wykładni ustawy. Skoro bowiem J.M. był wezwany w charakterze świadka do Sądu Powiatowego Wydział dla Nieletnich w związku z pełnioną funkcją nauczyciela, to przepis art. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. nie ma do niego zastosowania. W myśl bowiem art. 8 tego dekretu - przepisów art. 2-7 nie stosuje się do świadków pozostających w czynnej służbie państwowej, cywilnej lub wojskowej, jeżeli powołani zostali do zeznawania w związku z pełnieniem służby. Zgodnie z wymienionym przepisem w wypadkach tych świadkowi służy prawo do należności przewidzianych w obowiązujących przepisach dla pracowników państwowych w razie pełnienia czynności poza zwykłym miejscem służbowym.