VII KO 2/18
Izba Karna2018-11-07
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który jest kolegą i przełożonym sędziów, których sprawa dotyczy, powinien zostać wyłączony od udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W sytuacji, gdy sędzia jest kolegą i przełożonym sędziów, których sprawa dotyczy, jego udział w orzekaniu nie daje gwarancji bezstronności w odbiorze zewnętrznym.Stan faktyczny
Sędzia Wojskowego Sądu Garnizonowego w S., ppłk A. C., wniósł o wyłączenie go od udziału w sprawie dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom Wojskowego Sądu Okręgowego w W. Sędzia A. C. wskazał na swoje wieloletnie znajomości osobiste i towarzyskie z tymi sędziami, a także na fakt, że jest ich przełożonym. Dodatkowo, został powołany na zastępcę prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. i uzyskał prawo do przewodniczenia w sprawach w tym sądzie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył Sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w S. ppłk A. C. od udziału w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt VII KO 2/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie z zażalenia kpr. K. M. na postanowienie prokuratora Wydziału do Spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w P. o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 7 listopada 2018 r., wniosku Sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w S. ppłk. A. C. o wyłączenie go od udziału w sprawie p o s t a n o w i ł wyłączyć Sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w S. ppłk. A. C. powołanego do pełnienia funkcji zastępcy prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. od udziału w sprawie. UZASADNIENIE Przed Wojskowym Sądem Okręgowym w W. zawisła sprawa z zażalenia kpr. K. M. na postanowienie prokuratora Wydziału do Spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w P. o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko trzem sędziom Wojskowego Sądu Okręgowego w W..
2 W dniu 8 października 2018 r. sędzia Wojskowego Sądu Garnizonowego w S. ppłk A. C. wniósł o wyłączenie go od udziału w sprawie. W sformułowanym żądaniu wskazał, iż jest sędzią delegowanym do Wojskowego Sądu Okręgowego w W., z sędziami, których sprawa dotyczy zna się od wielu lat osobiście i pozostaje z nimi w bliskich relacjach towarzyskich, a nadto z racji pełnionej funkcji jest ich przełożonym. Z dodatkowych ustaleń poczynionych z urzędu przez Sąd Najwyższy wynika, że sędzia ten w dniu 12 marca 2018 r. został powołany do pełnienia funkcji zastępcy prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. na okres 4 lat przez Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej. Ponadto, na podstawie decyzji Ministra Sprawiedliwości podjętej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej z dnia 15 maja 2018 r., ppłk. A. C. przyznano prawo przewodniczenia w sprawach rozpoznawanych przez Wojskowy Sąd Okręgowy w W. w pierwszej instancji w składzie jednego sędziego i dwóch ławników albo w składzie jednego sędziego. Jest więc uprawniony do orzekania w Wojskowym Sądzie Okręgowym w W. jak sędzia delegowany, mimo że delegowany nie został (a jedynie powołany do sprawowania funkcji) i nie jest sędzią Wojskowego Sądu Okręgowego w W., mimo pełnienia funkcji zastępcy prezesa tego Sądu. Nie może więc być tytułowany sędzią tego Sądu ani w orzeczeniach zapadłych z jego udziałem, ani w pismach go dotyczących. Z lektury akt niniejszej sprawy wprost wynika, iż określany jest sędzią Wojskowego Sądu Okręgowego w W., mimo że decyzje Ministra Sprawiedliwości podjęte w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej nie mogą zastąpić aktu powołania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek ppłk. A. C. został przekazany do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, ponieważ z powodu wyłączenia od udziału w sprawie pozostałych sędziów orzekających w Wojskowym Sądzie Okręgowym w W. nie ma możliwości utworzenia składu sądu do rozpoznania tego wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3 Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Sędzia ppłk A. C. od wielu lat jest kolegą, a od dnia 12 marca 2018 r. także przełożonym sędziów Wojskowego Sądu Okręgowego w W., których dotyczy zawiadomienie złożone przez skarżącą. W tej sytuacji bezsprzecznie jego udział w orzekaniu nie daje gwarancji, że - niezależnie od jego osobistego nastawienia - w odbiorze zewnętrznym będzie uznany za sędziego rozpoznającego zażalenie bezstronnie. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I KO 1/19 2019-07-19Czy sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności ze względu na bliskie relacje towarzyskie z osobą, której dotyczy postępowanie?
- I KO 5/20 2020-01-30Czy sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu zażalenia, jeśli istnieją wątpliwości co do jego bezstronności wynikające z bliskich relacji koleżeńskich z innymi sędziami?
- I KO 14/24 2024-03-13Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności?
- I KO 30/21 2021-07-16Czy sędzia powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, jeśli wcześniej orzekał w innej sprawie, która dotyczyła tych samych okoliczności faktycznych i prawnych, co sprawa będąca obecnie przedmiotem rozpoznania?
- I ZO 109/24 2024-07-02Czy sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli orzekał wspólnie z podejrzanym i utrzymywał z nim kontakty koleżeńskie, co mogłoby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy