I ZO 109/24
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-07-02
Skład orzekający: Barbary Skoczkowskiej, Barbarę Skoczkowską
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli orzekał wspólnie z podejrzanym i utrzymywał z nim kontakty koleżeńskie, co mogłoby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w sprawie, uznając, że fakt wspólnego orzekania z podejrzanym i utrzymywania z nim kontaktów koleżeńskich może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wymóg bezstronności obejmuje zarówno subiektywną stronniczość, jak i obiektywną konieczność wykluczenia wszelkich uprawnionych wątpliwości.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożyła wniosek o wyłączenie jej od udziału w sprawie dotyczącej wniosku Prokuratury Krajowej o zezwolenie na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie innego sędziego. Jako przyczynę wniosku podała fakt, że przez wiele lat orzekała wspólnie z tym sędzią i utrzymywała z nim kontakty koleżeńskie, co mogłoby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 5/23.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 109/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2024 r., w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w kwestii wniosku SSN Barbary Skoczkowskiej z dnia 21 czerwca 2024 r., w przedmiocie wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu sprawy oznaczonej sygn. akt I ZI 5/23, dotyczącej wniosku Prokuratury Krajowej o zezwolenie na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie SSO T. G. celem przedstawienia mu zarzutów i przesłuchania w charakterze podejrzanego o czyn z art. 177 § 1 k.k. postanowił: na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych wyłączyć SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 5/23. UZASADNIENIE Wyłączenie sędziego może nastąpić gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), lub 2) gdy wniosek o wyłączenie złoży strona wskazując na zaistnienie okoliczności o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k., albo 3) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi sędzia, a także 4) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się sędziego (por. np. E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i
I ZO 109/24 2 prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). Podany w uzasadnieniu wniosku SSN Barbary Skoczkowskiej fakt, iż przez wiele lat orzekała wspólnie z SSO T. G. w Wydziale VIII Karnym Sądu Okręgowego w W., a także utrzymywała z nim kontakty koleżeńskie, trafnie został oceniony przez SSN Barbarę Skoczkowską, iż cyt. „mógłby wywołać u postronnego obywatela wątpliwości co mojej bezstronności.” W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie „braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych uprzedzeń”, jak i „konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze” (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt III KK 244/17, LEX nr 2433068). Za podstawę do wyłączenia sędziego uznaje się przy tym każdą uprawdopodobnioną okoliczność mogącą wywołać tę wątpliwość, tj. zarówno wynikającą ze sfery życia prywatnego, czy ze sfery urzędowej. Kierując się przedstawionym motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu. [M. T.] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- I KO 5/20 2020-01-30Czy sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu zażalenia, jeśli istnieją wątpliwości co do jego bezstronności wynikające z bliskich relacji koleżeńskich z innymi sędziami?
- V KB 96/25 2025-12-18Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy ze względu na potencjalny brak bezstronności?
- I ZO 7/23 2023-02-15Czy zachodzi podstawa do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie, gdy istnieje jego osobista znajomość z jednym z uczestników postępowania, która może budzić wątpliwości co do jego bezstronności?
- I KO 14/24 2024-03-13Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności?
- II KS 30/24 2024-07-17Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie ze względu na bliskie więzi przyjacielskie i towarzyskie z osobą orzekającą w niższej instancji?
Powołane przepisy
art. 177 § 1 KKart. 41 § 1 KPKart. 128§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy