I NSP 105/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-16

Skład orzekający: Ewa Stefańska, Leszek Bosek, Janusz Niczyporuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik ustanowiony z urzędu może wnieść skargę na przewlekłość postępowania w imieniu własnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Ustawa o skardze na przewlekłość nie przewiduje możliwości wniesienia skargi przez pełnomocnika w imieniu własnym. Legitymację do złożenia skargi posiadają jedynie strony, interwenienci uboczni i uczestnicy postępowania, co wynika z wyczerpującego wyliczenia zawartego w art. 3 pkt 5 ustawy. Pełnomocnik działa jako 'alter ego' strony, a jego umocowanie wynika z umocowania strony, a nie z jego własnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Adwokat M.M., ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym, wniósł skargę na przewlekłość postępowania w imieniu własnym. Skarżący domagał się stwierdzenia rażącej przewlekłości w zakresie rozpoznania jego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu wydatków za opinię prawną. Wniósł również o zalecenie zakończenia postępowania i przyznanie mu od Skarbu Państwa kwoty 2.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, ponieważ została wniesiona przez podmiot nieuprawniony.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 105/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Leszek Bosek SSN Janusz Niczyporuk w sprawie ze skargi M.M. na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. I ACa […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 lipca 2020 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Adwokat M.M. w imieniu własnym wniósł skargę na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w [...] pod sygn. I ACa […]. Skarżący domagał się stwierdzenia, że w ww. postępowaniu apelacyjnym doszło do rażącej przewlekłości w sprawie przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrotu wydatków za wydaną 27 stycznia 2020 r. opinię prawną w przedmiocie braku uzasadnionych podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący domagał się nadto wydania zalecenia zakończenia ww. postępowania w przeciągu tygodnia oraz przyznania mu z tego tytułu od Skarbu Państwa kwoty 2.000 zł. Skarżący wniósł również o zwrot kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w ww. postępowaniu apelacyjnym toczącym się pod sygn. I ACa […] został ustanowiony pełnomocnikiem 2 z urzędu D.S. oraz T.S.. W ramach tego postępowania sporządził opinię co do braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, którą złożył do Sądu 27 stycznia 2020 r. Tymczasem do chwili wniesienia niniejszej skargi na przewlekłość, nie został rozpoznany jego wniosek, zawarty w ww. opinii, o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zwrot poniesionych wydatków. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Ustawa z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75, ze zm., dalej: ustawa o skardze na przewlekłość) w swojej treści nie przewiduje dopuszczalności wniesienia skargi na przewlekłość postępowania przez pełnomocnika strony w imieniu własnym. Krąg podmiotów legitymowanych do złożenia skargi na przewlekłość postępowania został określony w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o skardze na przewlekłość uprawnionym do wniesienia skargi w postępowaniu cywilnym jest strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący. Oznacza to, że nie każdy, kto bierze udział w postępowaniu cywilnym, posiada podmiotowość cywilnoprawną w zakresie złożenia skargi na przewlekłość toczącego się postępowania, a jedynie podmioty wskazane w art. 3 pkt 5 ustawy o skardze na przewlekłość. Przyjmuje się, że czynnikiem ograniczającym legitymację do wniesienia skargi jest konieczność stwierdzenia, że skarga pochodzi od podmiotu realizującego prawo do sądu w toczącym się postępowaniu. Skargi nie może wnieść zatem podmiot, który działa w postępowaniu, realizując własne kompetencje publicznoprawne (zob. M. Romańska, Komentarz do art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, 2013, wyd. 1, Legalis). Nie jest również legitymowany do złożenia we własnym imieniu skargi na przewlekłość 3 postępowania pełnomocnik czy przedstawiciel ustawowy strony, gdyż podmioty te nie działają w postępowaniu suo nomie, lecz jako alter ego osoby reprezentowanej - umocowanie do ich działania w procesie wywodzi się z umocowania (ustawowego lub umownego), nie zaś z ich własnego prawa (zob. J. Skorupka (red.), Komentarz do art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, 2010, wyd. 1, Legalis). Z powyższych względów należy uznać, że skarga na przewlekłość złożona w sprawie przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla D.S. oraz T.S. - adw. M.M. - w imieniu własnym, jako złożona przez podmiot nieuprawniony, jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3art. 3 pkt 5art. 9 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy