I NSP 136/21

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-09-21

Skład orzekający: Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona jedynie w toku postępowania. Wniesienie jej po prawomocnym zakończeniu postępowania czyni ją niedopuszczalną, a tym samym bezprzedmiotową, ponieważ nie może już spełnić swojej funkcji dyscyplinującej sąd do terminowego prowadzenia sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym, które jednak zakończyło się prawomocnie przed wniesieniem skargi. Skarżący podnosił również kwestie związane z statusem sędziego orzekającego w sprawie. Wniósł także o zwolnienie z kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie z kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 136/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) o sygn. I ACa (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 września 2021 r., 1. odrzuca skargę; 2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego M. J. o zwolnienie z kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skargą, która wpłynęła do Sądu Najwyższego 19 lipca 2021 r., na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki M. J., reprezentowany przez radcę prawnego R. J., wniósł o: (1) stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie I ACa (…), zawisłej przed Sądem Apelacyjnym w (…), (2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty jaką Sąd Najwyższy uzna za uzasadnioną w celach prewencyjnych lecz nie mniej niż 2 000 zł tytułem przewlekłości postępowania, (3) zwolnienie z kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że „w toku postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…) strona wniosła o wyłączenie osoby powołanej na urząd sędziego, która w świetle uchwały SN w uchwale z dnia 23 stycznia 2020 r. Sygn. Akt BSA I-4110-1/20 nie jest osobą skutecznie powołaną i nie mają prawa orzekać w przedmiotowej sprawie. Pomimo nie zakończenia postępowania w przedmiocie 2 rozpoznania wniosku o wyłącznie Sąd Apelacyjny w […] procesował w sprawie i wydał «wyrok»” (k. 4, pisownia oryginalna). Następnie skarżący przytoczył argumenty mające w jego opinii podważać status sędziego oraz świadczące o tym, że „ustawodawca zwykły demolując porządek prawny państwa wprowadza instytucje proceduralne sprzeczne z Konstytucją w sposób oczywisty i nadaje postępowaniom odwoławczym charakter fasadowy” (k. 7). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75, ze zm.; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) skargę należy wnieść w toku postępowania w sprawie. Ze wskazanego przepisu a contrario wynika, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, które już się zakończyło. Jak przyznaje sam skarżący, postępowanie w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. akt I ACa (…), którego dotyczy skarga na przewlekłość postępowania, zakończyło się prawomocnie 18 lutego 2021 r., zaś skarga w niniejszej sprawie została wysłana do Sądu Apelacyjnego 10 czerwca 2021 r. (data stempla pocztowego) Czyni to bezprzedmiotowym kwestionowanie długości postępowania. Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 marca 2019 r., I NSP 51/18, skarga na przewlekłość postępowania ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu do podejmowania terminowych i właściwych czynności prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Tym samym skarga na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu nie może odnieść tego skutku. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę odrzucił. 3 Niezależnie od powyższego Sąd Najwyższy zauważa, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skarga powinna zawierać: 1. żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, 2. przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. W świetle powyższego podkreślić należy, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przytoczył żadnych okoliczności dotyczących postępowania w sprawie I ACa (…), w szczególności daty jego rozpoczęcia i czasu trwania. Ponadto podkreślić należy, że art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania zawiera zamknięty katalog postępowań, w których stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi. W katalogu tym nie zostało uwzględnione postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania wobec jej niedopuszczalności jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie go z kosztów postępowania. Postępowanie w tym zakresie należało więc umorzyć na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 355 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5 ust. 1art. 373 § 1 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 6 ust. 2art. 3art. 3941 § 3 KPCart. 39821 KPCart. 391 § 1 KPCart. 355 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy