I NSP 146/26

PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-06-03

Skład orzekający: Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, jest niedopuszczalna i podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Ustawa o skardze na przewlekłość zakłada, że skarga ta ma na celu eliminowanie i zapobieganie przewlekłości poprzez dyscyplinowanie sądu do podejmowania czynności terminowych prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, co jest możliwe tylko w toku postępowania.
Stan faktyczny
R. S. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (sygn. akt I K 37/22). Skarga dotyczyła braku przeprowadzenia „testu niezawisłości” sędziego orzekającego w innej sprawie. Skarżący domagał się zadośćuczynienia i przywrócenia sprawy na wokandę. Postępowanie w sprawie I K 37/22 zostało prawomocnie zakończone postanowieniem o oddaleniu kasacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę R. S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki bez rozpoznania. Zwolnił również skarżącego od opłat i wydatków, obciążając nimi Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 146/26 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie R. S. skazanego z 148 § 1 k.k. i art. 159 k.k. w zw. art. 11 k.k. na skutek skargi R. S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie przed Sądem Najwyższym o sygn. akt I K 37/22, na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 czerwca 2026 r., na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w związku z art. 8 ust. 2, 1. pozostawia skargę bez rozpoznania; 2. skarżącego R. S. zwalnia od opłaty oraz od wydatków w postępowaniu ze skargi, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Pismem datowanym 29 marca 2026 r. R. S. złożył skargę „na bezczynność” w sprawie przed Sądem Najwyższym o sygn. akt I K 37/22, albowiem Sąd Najwyższy w sprawie kasacyjnej nie przeprowadził „testu niezawisłości”, „co do SSO we Wrocławiu del. do SA we Wrocławiu X. Y.”, który orzekał w sprawie II AKa 45/21” , wnosząc między innymi o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 50000 zł od Skarbu Państwa (1), „przywrócenie sprawy I KK 37/22 na wokandę i przeprowadzenie «Testu niezawisłości« co do w/w sędziego”(2), zwolnienie z opłaty od wniesienia skargi na rzecz Skarbu Państwa (3). I NSP 146/26 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), warunkiem dopuszczalności skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania jest jej wniesienie w postępowaniu służącym rozpoznaniu sprawy. Skarga na przewlekłość ma bowiem przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti do podejmowania czynności terminowych prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że skarga na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu nie może odnieść skutku (zob. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13; postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 sierpnia 2014 r., III SPP 159/14, z 10 czerwca 2014 r., III SPP 110/14; z 3 września 2019 r., I NSP 73/19; z 12 października 2023 r., I NSP 154/23; z 26 listopada 2024 r., I NSP 402/24). Wyrażony w art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość termin do wniesienia skargi jest zachowany, jeżeli skarga została złożona na tym etapie postępowania karnego, którego dotyczy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2008 r., KSP 2/08 wraz z przytoczonym tam orzecznictwem). Zatem również w przypadku postępowania przed Sądem Najwyższym dopuszczalne jest złożenie skargi jedynie do momentu zakończenia tego postępowania. Skarga dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I K 37/22. Z akt tej sprawy wynika, że postępowanie przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt I K 37/22 zostało prawomocnie zakończone z dniem 18 października 2023 r. wydaniem postanowienia, którym Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skarżącego jako oczywiście bezzasadną i zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa (k. 342 akt I NSP 146/26 3 sprawy I K 37/22). Tym samym skarga na przewlekłość postępowania w sprawie I K 37/22 jako wniesiona po zakończeniu postepowania w sprawie, jest niedopuszczalna i należało pozostawić ją bez rozpoznania. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji. Na podstawie art. 623 k.p.k. i art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, Sąd Najwyższy zwolnił skarżącego od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania. Grzegorz Żmij [kf] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 159 KKart. 11 KKart. 430 § 1 KPKart. 8 ust. 2art. 5 ust. 1art. 623 KPKart. 624 § 1 KPKart. 634 KPK§ 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy