I NSP 164/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-08-07
Skład orzekający: Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ze skargi na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym, wniesionej przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 9 marca 2023 r., wymagane jest zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym, wniesiona przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 9 marca 2023 r., podlega przepisom dotychczasowym. Oznacza to, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w takiej sprawie nadal obowiązuje wymóg zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Niezachowanie tego wymogu stanowi brak nieusuwalny, skutkujący odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący wniósł do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w K. Skargę wniósł osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Prezes Sądu Apelacyjnego w K. wniósł o odrzucenie skargi z powodu niezachowania warunków z art. 871 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 164/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski w sprawie ze skargi D.B. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w K. w sprawie o sygn. III AUa 1414/21, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 sierpnia 2023 r., odrzuca skargę.] UZASADNIENIE D.B. (dalej: „skarżący”), pismem wysłanym 30 czerwca 2023 r. (data nadania na poczcie), wniósł osobiście, za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w K., do Sądu Najwyższego, skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w K., III AUa 1414/21. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w K. wniósł o odrzucenie skargi wobec niezachowania warunków z art. 871 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018,
I NSP 164/23 2 poz. 75 ze zm., dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) – strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Na mocy art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 614, dalej: „ustawa nowelizująca”) w art. 6 ustawy o skardze na przewlekłość dodano ust. 4 w brzmieniu: „W prowadzonym przed Sądem Najwyższym postępowaniu ze skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego nie jest wymagane”. Przepis art. 6 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość wszedł w życie 1 lipca 2023 r. (zob. art. 31 ustawy nowelizującej). Niemniej zgodnie z art. 24 ustawy nowelizującej „Do skarg na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 8, w brzmieniu dotychczasowym”. Tym samym w odniesieniu do niniejszej sprawy, w postępowaniu cywilnym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.) przed Sądem Najwyższym odnosi się również do postępowania toczącego się na skutek skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Skarżący złożył do Sądu Najwyższego skargę osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, co ze względu na art. 871 § 1 k.p.c.
I NSP 164/23 3 oraz brak podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., stanowi brak nieusuwalny, powodując konieczność jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Na marginesie wskazać należy, że pod sygnaturą I NSP 155/23 w Sądzie Najwyższym zarejestrowana została skarga na przewlekłość postępowania tego samego skarżącego, ale podpisana przez profesjonalnego pełnomocnika, a odrzucenie niniejszej skargi nie ma wpływu na kwestię rozpoznania skargi pod sygnaturą I NSP 155/23. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. oraz art. 373 § 1 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 k.p.c. i art. 3 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość oraz w zw. z art. 24 ustawy nowelizującej, orzekł jak w sentencji. [as] [K.O.]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 169/23 2023-10-25Czy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesionej przed dniem wejścia w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 9…
- I NSP 157/22 2022-05-18Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która powinna być reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu?
- III SPP 26/17 2017-05-25Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, powinna zostać odrzucona z powodu braku obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
- I NSP 54/21 2021-05-12Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym może być wniesiona przez stronę osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika?
- I NSP 136/20 2020-10-14Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę, która powinna być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 2 ust. 1art. 8 pkt 1art. 6art. 6 ust. 4art. 31art. 24art. 8art. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 373 § 1art. 3941 § 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy