I NSP 169/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-10-25

Skład orzekający: Marek Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesionej przed dniem wejścia w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 9 marca 2023 r., wymagane jest zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, ponieważ została ona wniesiona osobiście przez stronę, bez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 24 ustawy nowelizującej, do skarg wniesionych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, w postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym, obowiązywało zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie art. 871 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
J. C. wniósł do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku. Skargę wniósł osobiście, bez udziału adwokata lub radcy prawnego. Prezes Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wniósł o odrzucenie skargi. Sąd Najwyższy odrzucił skargę z powodu braku profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 169/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie ze skargi J. C. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku w sprawie o sygn. I ACa 647/22, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 października 2023 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE J. C. (dalej: „skarżący”), pismem wysłanym 19 czerwca 2023 r. (data nadania na poczcie), wniósł osobiście, za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, do Sądu Najwyższego, skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku, I ACa 647/22. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wniósł o odrzucenie skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, I NSP 169/23 2 poz. 75 ze zm., dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) – strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Na mocy art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 614, dalej: „ustawa nowelizująca”) w art. 6 ustawy o skardze na przewlekłość dodano ust. 4 w brzmieniu: „W prowadzonym przed Sądem Najwyższym postępowaniu ze skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego nie jest wymagane”. Przepis art. 6 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość wszedł w życie 1 lipca 2023 r. (zob. art. 31 ustawy nowelizującej). Niemniej zgodnie z art. 24 ustawy nowelizującej „Do skarg na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 8, w brzmieniu dotychczasowym”. Tym samym w odniesieniu do niniejszej sprawy, w postępowaniu cywilnym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.) przed Sądem Najwyższym odnosi się również do postępowania toczącego się na skutek skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Skarżący złożył do Sądu Najwyższego skargę osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, co ze względu na art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak I NSP 169/23 3 podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., stanowi brak nieusuwalny, powodując konieczność jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. oraz art. 373 § 1 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 k.p.c. i art. 3 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość oraz w zw. z art. 24 ustawy nowelizującej, orzekł jak w sentencji. s.h. [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 8 pkt 1art. 6art. 6 ust. 4art. 31art. 24art. 8art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 373 § 1art. 3941 § 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy