I NSP 134/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-09-12
Skład orzekający: Adam Redzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę bez zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika przed dniem wejścia w życie nowelizacji z dnia 9 marca 2023 r., podlega odrzuceniu z powodu braku takiego zastępstwa?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona przed dniem wejścia w życie nowelizacji z dnia 9 marca 2023 r., podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona osobiście przez stronę bez zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika. Wynika to z zastosowania art. 871 k.p.c., który przewiduje obowiązkowe zastępstwo adwokata lub radcy prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a przepis wprowadzający zmianę w tym zakresie wszedł w życie dopiero 1 lipca 2023 r.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, domagając się stwierdzenia przewlekłości, wydania zaleceń oraz odszkodowania. Skargę wniósł osobiście, bez zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika. Skarga została wniesiona przed wejściem w życie przepisów nowelizujących ustawę o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, które zlikwidowały przymus adwokacko-radcowski w tym zakresie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 871 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 134/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie ze skargi A. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. I ACa 539/17, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 12 września 2023 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Pismem z 11 kwietnia 2023 r. (data wpływu do Sądu Apelacyjnego: 17 kwietnia 2023 r., do Sądu Najwyższego: 15 czerwca 2023 r.) A. P. , działając osobiście, bez zastępstwa pełnomocnika procesowego, wniósł skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, toczącego się pod sygn. akt I ACa 539/17. Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że w sprawie tej nastąpiła przewlekłość postępowania, wydanie Sądowi zalecenia niezwłocznego wyznaczenia posiedzenia oraz zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 10 000 zł tytułem odszkodowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym
I NSP 134/23 2 bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: u.s.p.p.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga +dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). W myśl art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Ponieważ skarga A. P. dotyczy sprawy rozpoznawanej w postępowaniu cywilnym, zastosowanie znajdują przepisy, w których uregulowano to postępowanie, w szczególności przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Należy do nich art. 871 k.p.c., zgodnie z którym w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, jak również przy czynnościach procesowych związanych z tym postępowaniem, podejmowanych przed sądem niższej instancji, obowiązuje zastępstwo stron przez adwokata lub radcę prawnego. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że do skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki stosuje się przewidziany w art. 871 k.p.c. przymus adwokacko-radcowski, a skarga wniesiona osobiście, bez zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków (tak m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04, OSNP 2005 nr 5, poz. 71, str. 219; postanowienia Sądu Najwyższego: z 25 listopada 2020 r., I NSP 172/20; 28 października 2020 r., I NSP 153/20; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 26 maja 2011 r., II CSP 1/11). Ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 614) w art. 6 u.s.p.p. dodano ust. 4 następującej treści: „W prowadzonym przed Sądem Najwyższym postępowaniu ze skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego nie jest wymagane.” W sprawach tego rodzaju zlikwidowano tym samym
I NSP 134/23 3 przymus adwokacko-radcowski, dopuszczając wnoszenie skarg na przewlekłość postępowania bez obowiązkowego zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika. Przepis ten wszedł w życie 1 lipca 2023 r. Na podstawie art. 24 powołanej ustawy nowelizującej „Do skarg na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 8, w brzmieniu dotychczasowym.” Ponieważ rozpoznawana skarga została wniesiona przed wejściem w życie art. 6 ust. 4 u.s.p.p., przepis ten w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania, a skarga podlega odrzuceniu z przyczyn przedstawionych powyżej. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 871 k.p.c. [SOP] [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 169/23 2023-10-25Czy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesionej przed dniem wejścia w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 9…
- I NSP 169/20 2021-02-16Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego przez stronę osobiście, z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu?
- I NSP 164/23 2023-08-07Czy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ze skargi na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym, wniesionej przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 9 marca 2023 r., wymagane jest zastępstwo stron…
- I NSP 151/23 2023-07-31Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, jest dopuszczalna, jeśli dotyczy postępowania cywilnego, a przepisy k.p.c. wym…
- I NSP 63/21 2021-07-07Czy skarga strony na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania pr…
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 8 ust. 2art. 871 KPCart. 6art. 24art. 8art. 6 ust. 4art. 3941 § 3 KPCart. 39821 KPCart. 373 § 1 KPC§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy