I NSP 201/26
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-07-21
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli przewlekłość postępowania dotyczy sądów okręgowego i apelacyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, jeśli dotyczy ona sądów okręgowego i apelacyjnego. Zgodnie z ustawą o skardze na przewlekłość, w takiej sytuacji właściwy jest sąd apelacyjny. Sąd Najwyższy jest właściwy jedynie do rozpoznania skarg na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym lub przed samym sobą.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wskazując na przewlekłość postępowania przed sądami okręgowym i apelacyjnym. Sąd Najwyższy rozpatrywał swoją właściwość do rozpoznania tej skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 201/26 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa I. J. przeciwko B. Spółce Akcyjnej w G. o ustalenie i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 lipca 2026 r., na skutek skargi I. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn. III C 82/23 i Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. V ACa 1570/24, przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Pismem z 22 kwietnia 2026 r. I. J., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Sądu Apelacyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania w sprawie V ACa 1570/24. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
I NSP 201/26 2 Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), „[j]eżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. Natomiast Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym (art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24; z 30 lipca 2025 r., I NSP 146/25). Analiza uzasadnienia skargi wskazuje, że skarżąca kwestionuje sprawność postępowania zarówno przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji. Skarżąca przedstawiła przebieg postępowania od 9 marca 2020 r., tj. od dnia złożenia pozwu o ustalenie i zapłatę. Podniosła, że „przedmiotowe postępowanie trwa od 6 lat i 1 miesiąc, co już samo w sobie stanowi zdecydowanie nadmierny czas rozpoznania sprawy”. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przyjmuje się, że rozpatrując skargę na przewlekłość, należy wziąć pod uwagę całość postępowania w sprawie (zob. wyrok ETPC: z 7 lipca 2015 r., Rutkowski i inni przeciwko Polsce, skarga nr 72287/10z 6 czerwca 2024 r., skarga nr 45960/21,Terczyński i inni przeciwko Polsce; z 6 czerwca 2024 r., Pluciński i inni przeciwko Polsce, skarga nr 56092/22; z 11 kwietnia 2024 r., Stań i inni przeciwko Polsce, skarga nr 56287/22; z 11 kwietnia 2024 r., Paradowski i inni przeciwko Polsce, skarga nr 18706/22; z 11 kwietnia 2024 r., Paliccy i inni przeciwko Polsce, skarga nr 32837/20). Konstrukcja prawna właściwości sądu do rozpoznania skargi na przewlekłość przyjęta w ustawie o skardze na przewlekłość, wskazuje,
I NSP 201/26 3 że jeżeli przewlekłość dotyczy postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd apelacyjny (zob. przepis szczególny art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Z uwagi na fakt, że skarga dotyczy przewlekłości postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Warszawie o sygn. akt III C 82/23, jak i przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. V ACa 1570/24, właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Warszawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z art. 397 § 3 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji. [kf] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 188/26 2026-07-21Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli przewlekłość postępowania dotyczy sądów rejonowego, okręgowego i apelacyjnego?
- I NSP 442/24 2025-01-16Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 76/21 2021-07-28Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed sądem okręgowym?
- I NSP 503/24 2025-01-30Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 78/25 2025-03-06Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 1art. 4 ust. 2art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy