I NSP 214/26

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-07-02

Skład orzekający: Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli skarga dotyczy postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli skarga dotyczy zarówno postępowania przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym. Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość, w takiej sytuacji właściwy do rozpoznania skargi w całości jest sąd apelacyjny. Sąd Najwyższy jest właściwy jedynie do rozpoznania skarg na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym.
Stan faktyczny
Powód X. Y. wniósł skargę do Sądu Apelacyjnego w Katowicach na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Rybniku (sygn. I C 2773/24) oraz przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach (sygn. V ACa 164/26). Skarga została skierowana do Sądu Najwyższego, który stwierdził swoją niewłaściwość.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 214/26 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa X. Y. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego w W., o ochronę dóbr osobistych, z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 2 lipca 2026 r., w przedmiocie skargi X. Y. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Rybniku w sprawie o sygn. I C 2773/24 i Sądem Apelacyjnym w Katowicach o sygn. V ACa 164/26, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach. UZASADNIENIE Pismem z 29 kwietnia 2026 r. (data prezentaty) skarżący X. Y. pismem skierowanym do Sądu Apelacyjnego wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się obecnie przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach o sygn. V ACa 164/26. Skarżący imieniem własnym wniósł o stwierdzenie, że w postępowaniu tym nastąpiła nieuzasadniona bezczynność oraz o zasądzenie 20 000 zł słusznego zadośćuczynienia za cierpienia psychiczne. I NSP 214/26 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy, ponieważ właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Katowicach. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie do rozpoznania skargi dotyczącej postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeżeli przedmiotem oceny jest przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, to zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość „właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 12 listopada 2024 r., I NSP 256/23; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24; z 14 stycznia 2025 r., I NSP 426/24; z 16 stycznia 2025 r., I NSP 442/24; z 11 marca 2025 r., I NSP 293/25; z 15 kwietnia 2025 r., I NSP 6/25; z 21 maja 2025 r., I NSP 144/25; z 11 czerwca 2025 r., I NSP 173/25, z 18 września 2025 r., I NSP 289/25; z 26 listopada 2025 r., I NSP 349/25, z 26 listopada 2025 r., I NSP 366/25, z 26 listopada 2025 r., I NSP 396/25; z 11 grudnia 2025 r., I NSP 18/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 497/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 576/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 6/26; z 3 lutego 2026 r., I NSP 510/25; z 16 kwietnia 2026 r., I NSP 134/25; z 14 maja 2026 r., I NSP 161/26, z 14 maja 2026 r., I NSP 187/26; z 3 czerwca 2026 r., I NSP 173/26). I NSP 214/26 3 Sąd Najwyższy po dokonaniu analizy treści skargi oraz akt sprawy, biorąc pod uwagę, że skierowana została do Sądu Apelacyjnego w Katowicach, stwierdza, że skarga dotyczy tak postępowania w sprawie przed Sądem Okręgowym w Rybniku, w sprawie o sygn. I C 2773/24, jak i postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach o sygn. V ACa 164/26. Rozwiązanie takie odpowiada zresztą najpełniej konwencyjnemu celowi skargi, jakim jest zbadanie całości postępowania, o czym wspomina w uzasadnieniu swojego stanowiska uczestnik, a do czego kompetencję posiada w rozpatrywanej sprawie Sąd Apelacyjny w Katowicach. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., stosowanym odpowiednio na mocy art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., który stosuje się do niniejszego postępowania na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. [kf] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4 ust. 2art. 4 ust. 1art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy