I NSP 220/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-12-15
Skład orzekający: Ewa Stefańska, Paweł Czubik, Tomasz Demendecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, sporządzona osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu, jeśli w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego, która nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu ze względu na brak zdolności postulacyjnej strony. Sąd Najwyższy stosuje w tym zakresie odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym w sprawach cywilnych, które w postępowaniu przed Sądem Najwyższym nakładają obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.Stan faktyczny
G. K. wniósł osobiście skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym, domagając się stwierdzenia nieuzasadnionej zwłoki i odszkodowania. Skarga została sporządzona i podpisana przez samego skarżącego, z pominięciem wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zwrócił skarżącemu uiszczoną opłatę sądową.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 220/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Tomasz Demendecki w sprawie ze skargi G. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. akt I ACa […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 grudnia 2021 r., 1. odrzuca skargę; 2. zwraca skarżącemu G.K. ze Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 200 (dwustu) złotych uiszczoną tytułem opłaty sądowej od skargi. UZASADNIENIE G. K. (dalej: „skarżący”) pismem z 4 listopada 2021 r. wniósł sporządzoną osobiście skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. VI ACa (…). Skarżony domagał się stwierdzenia, że w sprawie tej doszło do nieuzasadnionej zwłoki oraz przyznania od Skarbu Państwa kwoty 20 000 złotych tytułem odszkodowania. Wniósł również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania skargowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym
2 prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 75, ze zm., zwanej dalej: „ustawą o skardze na przewlekłość”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla jej rozstrzygnięcia, albo trwa dłużej, niż to konieczne dla załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Podkreślić przy tym należy, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na przewlekłość do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). W przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy niezbędne jest w tym zakresie sięgnięcie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach cywilnych regulujących zdolność postulacyjną strony. W myśl art. 871 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (§ 1), chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy (§ 2). Zasada ta znajduje zastosowanie do skargi na przewlekłość postępowania, podlegającej rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy i to niezależnie od przedmiotu postępowania, którego dotyczy zarzucana przewlekłość. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest zatem wyłączona. Skarga na przewlekłość postępowania w sprawach cywilnych, wniesiona przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia
3 Sądu Najwyższego: z 26 lipca 2019 r., I NSP 52/19 i z 11 września 2019 r. I NSP 7/19). W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość postępowania została sporządzona i podpisana przez samego skarżącego z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, co skutkuje koniecznością jej odrzucenia. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 3986 § 3 k.p.c. i art. 871 § 1 k.p.c., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie opłaty sądowej orzeczono na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 142/21 2021-09-01Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona przez stronę osobiście do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub ra…
- I NSP 376/24 2024-11-26Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, a także bez udziału profesjonalnego pełnomocnika, podlega odrzuceniu?
- I NSP 93/23 2023-06-20Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu, jeśli skarżący nie jest reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego, a nie n…
- I NSP 133/21 2021-09-07Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę nieuprawnioną do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu?
- I NSP 243/21 2022-02-09Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego prz…
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 8 ust. 2art. 871 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 17 ust. 3§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy