I NSP 243/21

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-02-09

Skład orzekający: Ewa Stefańska, Paweł Czubik, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej, wymaga zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego. Wniesienie takiej skargi osobiście przez stronę, bez profesjonalnego pełnomocnika, skutkuje jej odrzuceniem z uwagi na bezwzględny charakter przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
Stan faktyczny
K. M. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym. Skarga została wniesiona osobiście przez skarżącego, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę K. M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zwrócił skarżącemu uiszczoną opłatę od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 243/21 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Paweł Czubik SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca) w sprawie ze skargi K. M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. akt VII AGa […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 lutego 2022 r., 1. odrzuca skargę; 2. zwraca ze Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz skarżącego – K. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonej opłaty od skargi. UZASADNIENIE Skargą z dnia 27 października 2021 r. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki K. M. działając osobiście, wniósł o: stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt VII AGa […] toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w […]; przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 20 000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia; oraz zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Skarga K. M. o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w […] podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75 ze zm.; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Stosownie do treści art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Skarga K. M. na przewlekłość postępowania podlegała odrzuceniu, gdyż nie została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r., III SSP 42/04, do skargi na przewlekłość postępowania uregulowanej w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej, stosuje się przymus adwokacko-radcowski. Przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny i jest powszechnie znanym wymaganiem. Oznacza to, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są niedopuszczalne (art. 373 § 1 3 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie przytoczonych przepisów odrzucił skargę K.M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. akt VII AGa […]. Podstawę orzeczenia o kosztach sądowych – uiszczonej przez skarżącego opłacie od skargi w kwocie 200 zł – stanowi art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, zgodnie z którym uwzględniając lub odrzucając skargę, Sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę (pkt 2 postanowienia).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 373 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 39821 KPCart. 17 ust. 3§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy