I NSP 24/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-03-24
Skład orzekający: Ewa Stefańska, Paweł Księżak, Krzysztof Wiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w sprawie dotyczącej przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, regulowanej przepisami Kodeksu karnego wykonawczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki co do zasady nie ma zastosowania do spraw dotyczących wykonywania orzeczeń w postępowaniu karnym, w tym do kwestii przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Wyjątek stanowią sprawy dotyczące obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub nawiązki orzeczonej na rzecz pokrzywdzonego. Ponadto, pismo skarżącego nie spełniało wymogów formalnych skargi na przewlekłość, gdyż jego rzeczywistym celem był wniosek o udzielenie przerwy w odbyciu kary.Stan faktyczny
Skarżący złożył pismo zatytułowane „Wniosek dowodowy” do Sądu Najwyższego, domagając się natychmiastowego wstrzymania kary pozbawienia wolności do czasu rozpatrzenia przez Sąd Apelacyjny jego zażalenia na postanowienie o odmowie przerwy w odbyciu kary. Skarżący określił postępowanie Sądu Apelacyjnego jako przewlekłe, wskazując na brak rozpoznania jego zażalenia od grudnia 2020 r. do lutego 2021 r. i wyznaczenie terminu rozprawy dopiero na marzec 2021 r. Skarżący podniósł również kwestie zagrożenia życia i zdrowia członków jego rodziny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 24/21 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Paweł Księżak SSN Krzysztof Wiak (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. II AKzw (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 marca 2021 r. odrzuca skargę. UZASADNIENIE M. J. (dalej: skarżący), pismem z 11 lutego 2021 r., zatytułowanym „Wniosek dowodowy” zwrócił się do Sądu Najwyższego o udzielenie mu „natychmiastowego wstrzymania kary pozbawienia wolności (zawieszenie postępowania wykonawczego), do czasu rozpatrzenia przez Sąd Apelacyjny w (…) (…) [jego] zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w P. III Wydział Penitencjarny (…)”. Postępowanie Sądu Apelacyjnego w (…) w sprawie o sygn. akt II AKzw (…) określił jako „przewlekłe i obojętne”, ponieważ od grudnia 2020 r. do 11 lutego 2021 r. nie rozpoznano jego zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w P., dotyczącego odmowy udzielenia mu przerwy w odbyciu kary z uwagi na wystąpienie wypadku losowego, o którym mowa w przepisie art. 153 § 3 k.k.w. Skarżący podniósł, że pomimo jego wniosków dowodowych, apeli i wskazania, iż zachodzi sytuacja zagrożenia życia i zdrowia jego rodziców oraz bezpieczeństwa
2 jego dzieci, Sąd Apelacyjny w (…) wyznaczył termin rozpoznania jego zażalenia dopiero na dzień 23 marca 2021 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Regulacje powyższej ustawy nie będą miały zasadniczo zastosowania do spraw, o których mowa w art. 1 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. 2021, poz. 53), tj. dotyczących wykonywania orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniach w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności – za wyjątkiem spraw, które dotyczą obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub nawiązki orzeczonej na rzecz pokrzywdzonego (art. 2 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Ze względu na to, że postępowanie, którego dotyczy pismo skarżącego, odnosi się do przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, regulowanej przepisami Kodeksu karnego wykonawczego, należy uznać, że skarżący nie jest uprawnionym do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania w rozumieniu art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość. Niezależnie od powyższego, należy stwierdzić, że skarga na przewlekłość postępowania musi spełniać przesłanki ustawowe, wymienione w art. 6 ust. 1 i 2
3 ustawy o skardze na przewlekłość, tj. powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a nadto powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której dotyczy; 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. W niniejszej sprawie, pismo skarżącego nie zawiera de facto żądania uznania, że w sprawie o sygn. akt II AKzw (…), toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (…) doszło do przewlekłości postępowania. Rzeczywistym celem pisma skarżącego był bowiem wniosek o udzielenie mu natychmiastowej przerwy w odbyciu kary pozbawienia wolności, z pominięciem trybu odwoławczego, ze względu na nadzwyczajne okoliczności w postaci zagrożenia zdrowia, życia i bezpieczeństwa członków jego rodziny. Z uwagi na treść art. 2 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość, skarżący nie może zostać uznany za uprawnionego do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. akt II AKzw (…) Skarga wniesiona przez osobę nieuprawnioną podlega odrzuceniu (art. 9 ust. 2 ustawy skargi na przewlekłość). Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 48/21 2021-06-16Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w postępowaniu dotyczącym wniosku o udzielenie przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności?
- I NSP 196/21 2021-12-08Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie warunkowego pr…
- I NSP 108/20 2020-08-31Czy skarga na przewlekłość postępowania w sprawie dotyczącej postępowania wykonawczego w przedmiocie Kodeksu karnego wykonawczego jest dopuszczalna na podstawie ustawy o skardze na przewlekłość postępowania?
- I NSP 150/21 2021-09-01Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może dotyczyć postępowania w przedmiocie takiej samej skargi?
- KSP 18/18 2018-05-16Czy skarga na przewlekłość postępowania w przedmiocie warunkowego zwolnienia, wniesiona na podstawie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, może zostać rozpoznana me…
Powołane przepisy
art. 153 § 3 KKart. 2 ust. 1art. 1 § 1art. 3art. 6 ust. 1art. 9 ust. 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy