I NSP 26/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-04-01
Skład orzekający: Paweł Księżak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu wpadkowym, takim jak postępowanie zażaleniowe. Postępowanie zażaleniowe ma charakter incydentalny i nie jest objęte zakresem ustawy o skardze na przewlekłość.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wskazując na przewlekłość postępowania w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Sprawa z zażaleniem toczyła się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie od stycznia 2024 r. i do momentu wniesienia skargi nie została rozpoznana.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną i nakazał zwrot uiszczonej opłaty od skargi.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 26/25 POSTANOWIENIE Dnia 1 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie ze skargi S. Z. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VI ACz 89/24, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 1 kwietnia 2025 r., 1. odrzuca skargę; 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczonych tytułem opłaty od skargi. UZASADNIENIE Skarżący – S.Z. 13 grudnia 2024 r. w sprawie o sygnaturze akt VI ACz 89/24 Sądu Apelacyjnego w Warszawie wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, w której domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, wydania sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, a także zwrotu kosztów postępowania skargowego.
I NSP 26/25 2 W uzasadnieniu skarżący wskazał, że sprawa z jego powództwa toczy się przed Sądem Okręgowym w Warszawie od stycznia 2021 r. Postanowieniem z dnia 18 października 2023 r. Sąd Okręgowy odrzucił wniosek powodów o udzielenie zabezpieczenia, na które to postanowienie strona powodowa złożyła zażalenie w dniu 28 listopada 2023 r. Akta sprawy zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w dniu 9 stycznia 2024 r. z zażaleniem strony powodowej, które pomimo upływu 11 miesięcy nie zostało rozpoznane. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują możliwości wniesienia tej skargi w postępowaniu wpadkowym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna formułuje się pogląd, że przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” a nie postępowanie zażaleniowe jako incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje „przejścia” rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 listopada 2012 r., KSP 15/12;
I NSP 26/25 3 24 września 2014 r., III SPP 206/14; 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; 16 czerwca 2015 r., III SPP 12/15; 10 stycznia 2017 r., III SPP 65/16; 18 czerwca 2021 r., I NSP 39/21; 6 września 2023 r., I NSP 10/23, 6 listopada 2024 r., I NSP 377/24). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd Najwyższy ustalił, że Skarżący domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie z zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o udzielenie zabezpieczenia. W takim stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie ma charakter incydentalny i z tej racji nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość, zaś wniesiona skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji. Na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość nakazano zwrócić ze środków Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie na rzecz Skarżącego 200 zł uiszczone tytułem opłaty od skargi. [SOP] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 377/24 2024-11-06Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?
- I NSP 286/24 2024-08-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?
- I NSP 471/24 2025-04-15Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w postępowaniu wpadkowym, w szczególności w postępowaniu zażaleniowym?
- I NSP 498/25 2025-11-20Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w odniesieniu do postępowania zażaleniowego?
- I NSP 205/25 2025-06-05Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 395 § 1art. 397 § 11art. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 17 ust. 3§ 1§ 11§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy