I NSP 377/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-11-06
Skład orzekający: Paweł Czubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego, ponieważ przez 'tok postępowania w sprawie' należy rozumieć postępowanie co do istoty sprawy, a nie postępowanie incydentalne, jakim jest postępowanie zażaleniowe. Postępowanie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia ma charakter incydentalny i z tej racji nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. I ACz 750/23. Postępowanie to dotyczyło zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie w przedmiocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia powództwa. Sąd Najwyższy uznał, że skarga dotyczy postępowania zażaleniowego, które ma charakter incydentalny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i nakazał zwrócić skarżącym uiszczone opłaty od skargi.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 377/24 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Czubik w sprawie ze skargi P. M. i M. M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. I ACz 750/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 6 listopada 2024 r., 1. odrzuca skargę; 2. nakazuje zwrócić ze środków Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego na rzecz każdego ze skarżących z osobna: P. M. oraz M. M., kwoty po 200 zł uiszczone tytułem opłat od skargi. UZASADNIENIE Pismem z 5 czerwca 2024 r. P. M. oraz M. M. (dalej jako: „Skarżący”), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę na przewlekłość postępowania sądowego prowadzonego przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie o sygn. I ACz 750/23. Powyższe postępowanie zostało wszczęte w związku z wniesieniem przez Skarżących zażalenia od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 10 lipca 2023 r. wydanego w przedmiocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia powództwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSP 377/24 2 Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują możliwości wniesienia tej skargi w postępowaniu wpadkowym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna formułuje się pogląd, że przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” a nie postępowanie zażaleniowe jako incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje „przejścia” rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 listopada 2012 r., KSP 15/12; 24 września 2014 r., III SPP 206/14; 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; 16 czerwca 2015 r., III SPP 12/15; 10 stycznia 2017 r., III SPP 65/16; 18 czerwca 2021 r., I NSP 39/21; 6 września 2023 r., I NSP 10/23). To oznacza, że niedopuszczalna jest skarga na przewlekłość postępowania zażaleniowego jako postępowania incydentalnego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; 18 czerwca 2021 r., I NSP 39/21). Przenosząc powyższe na realia rozpoznawanej sprawy, Sąd Najwyższy ustalił, że Skarżący domagają się stwierdzenia przewlekłości postępowania zażaleniowego przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, którego przedmiotem jest
I NSP 377/24 3 (było) postanowienie o odmowie udzielenia zabezpieczenia. W takim stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia ma charakter incydentalny i z tej racji nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość, zaś wniesiona skarga podlega odrzuceniu. Jedynie na marginesie wskazać należy, że Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał zażalenie Skarżących postanowieniem z 20 sierpnia 2024 r. (k. 421 akt zasadniczych sprawy). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji. Na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość nakazano zwrócić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego na rzecz każdego ze Skarżących z osobna: P. M. oraz M. M., kwoty po 200 zł uiszczone tytułem opłat od skargi. [SOP] r.g.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 26/25 2025-04-01Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?
- I NSP 286/24 2024-08-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?
- I NSP 258/24 2024-07-25Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia?
- I NSP 498/25 2025-11-20Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w odniesieniu do postępowania zażaleniowego?
- I NSP 471/24 2025-04-15Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w postępowaniu wpadkowym, w szczególności w postępowaniu zażaleniowym?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 395 § 1art. 397 § 11art. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 17 ust. 3§ 1§ 11§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy