I NSP 471/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-04-15

Skład orzekający: Marek Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w postępowaniu wpadkowym, w szczególności w postępowaniu zażaleniowym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona wyłącznie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym (wpadkowym). Postępowanie zażaleniowe, jako postępowanie incydentalne, nie jest objęte zakresem ustawy o skardze na przewlekłość, co skutkuje odrzuceniem takiej skargi.
Stan faktyczny
R. C. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, dotyczącym rozpoznania zażalenia na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, przyznania odszkodowania oraz nakazania niezwłocznego rozpoznania zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i nakazał zwrot opłaty od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 471/24 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie ze skargi R. C. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach o sygn. akt V AGz 96/24, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 kwietnia 2025 r., 1. odrzuca skargę; 2. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Katowicach na rzecz R. C. 200 (dwieście) złotych uiszczone tytułem opłaty od skargi. UZASADNIENIE Pismem z dnia 28 listopada 2024 r. (data prezentaty Sądu Apelacyjnego w Katowicach) R. C. (dalej: „skarżący”), wniósł przez pełnomocnika o: 1) stwierdzenie, że w sprawie prowadzonej przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach V Wydział Cywilny w sprawie do sygn. akt V AGz 96/24 doszło do przewlekłości postępowania; 2) na podstawie art. 12 ust. 4 Ustawy o skardze na przewlekłość przyznanie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych); 3) zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kosztów postępowania; 4) zlecenie Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach V Wydział Cywilny I NSP 471/24 2 by niezwłocznie podjął działania w sprawie o sygn. akt: V AGz 96/24 i rozpoznał zażalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują możliwości wniesienia tej skargi w postępowaniu wpadkowym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna formułuje się pogląd, że przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” a nie postępowanie incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje „przejścia” rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 listopada 2012 r., KSP 15/12; 24 września 2014 r., III SPP 206/14; 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; 16 czerwca 2015 r., III SPP 12/15; 10 stycznia 2017 r., III SPP 65/16; 18 czerwca 2021 r., I NSP 39/21; 6 września 2023 r., I NSP 10/23). I NSP 471/24 3 Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd Najwyższy ustalił, że skarżący domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty z 7 sierpnia 2023 r. W takim stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że postępowanie w tym przedmiocie ma charakter incydentalny i z tej racji nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość, zaś wniesiona skarga podlega odrzuceniu. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji. [SOP] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 12 ust. 4art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 395 § 1art. 397 § 11art. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 1§ 11§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy