I NSP 283/23

I NSP 283/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku w sprawie o sygn. […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 grudnia 2023 r., 1. odrzuca wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego; 1. oddala wniosek o zawieszenie postępowania; 3 . odrzuca skargę; 4. umarza postępowania wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE Pismem z 31 sierpnia 2023 r. (data prezentaty Sądu Apelacyjnego w Białymstoku) M. J. (dalej: „skarżący”), reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku „…w postępowaniu, któremu nie nadano Sygn Akt…” wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz zasądzenie od organu na rzecz strony kwoty, jaką Sąd procedujący w sprawie skargi uzna za uzasadnioną, lecz nie mniej niż 6000 zł tytułem przewlekłości postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego. Nadto skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a także złożył wniosek w trybie art. 49 k.p.c. o wyłączenie imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego, a także wniosek o zawieszenie postępowania do I NSP 283/23 2 czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych zadanych postanowieniem z 15 marca 2023 r., I NB 4/23. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został złożony w treści skargi, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania. W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego wniosek. Zważyć również należy, że zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2023 r. art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c. niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. W konsekwencji wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Odnośnie do wniosku o zawieszenie postępowania – podlega on oddaleniu, bowiem przedstawione do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zagadnienia prawne w sprawie I NB 4/23 nie mają związku z niniejszą sprawą, lecz dotyczą zagadnień związanych z dopuszczalnością prowadzenia spraw w przedmiocie tzw. testu niezawisłości i bezstronności. Artykuł 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) zawiera zamknięty katalog postępowań, w których określonym podmiotom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 listopada 2018 r., I NSP 39/18; 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11; 29 października 2009 r., KSP 18/09). Zgodnie z jego treścią Uprawnionym do wniesienia skargi jest: 1) w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe - strona; 2) w postępowaniu I NSP 283/23 3 w sprawach o wykroczenia – strona; 3) w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary - strona lub wnioskodawca; 4) w postępowaniu karnym - strona oraz pokrzywdzony, nawet jeśli nie jest stroną; 5) w postępowaniu cywilnym - strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania; 6) w postępowaniu sądowo-administracyjnym - skarżący oraz uczestnik postępowania na prawach strony; 7) w postępowaniu egzekucyjnym oraz w innym postępowaniu dotyczącym wykonania orzeczenia sądowego - strona oraz inna osoba realizująca swoje uprawnienia w tym postępowaniu. Powyższe nakazuje przyjąć, że w postępowaniach innych niż wymienione w katalogu określonym w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość skarga nie przysługuje (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 września 2023 r., I NSP 197/23). Z treści skargi wniesionej przez pełnomocnika M. J. wynika, że dotyczy ona postępowania, któremu „nie nadano sygnatury akt.”. Na podstawie treści samej skargi nie sposób też ustalić, co miało być przedmiotem sprawy nią objętej. Skarżący wskazał liczbę dziennika: L. Dz. …/23, a Sąd Apelacyjny w Białymstoku przedstawił skargę wraz z aktami związkowymi o numerze L. Dz. …/23. Z pisma skierowanego przez Sąd Apelacyjny do skarżącego (k. 55) wynika, natomiast, że skarga na przewlekłość postepowania w sprawie I C …./22 Sądu Okręgowego w O. została pozostawiona bez dalszego biegu, z uwagi na sposób wniesienia. Powyższe prowadzi do wniosku, że sprawa, w której skarżący domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania, nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, a zatem skarga ta jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia. Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania, wobec jej niedopuszczalności, jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi. Postępowanie w tym zakresie należało więc umorzyć na podstawie art. 8 ust. 2 I NSP 283/23 4 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 355 k.p.c. [JW] [ał]