I NSP 290/26
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-07-02
Skład orzekający: Grzegorz Żmij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli skarga dotyczy postępowań przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli skarga dotyczy postępowań przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym. Zgodnie z ustawą, w takim przypadku właściwy do rozpoznania skargi jest sąd apelacyjny. Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach.Stan faktyczny
A. P. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Katowicach i Sądem Apelacyjnym w Katowicach. Skarga została skierowana do Sądu Apelacyjnego, a następnie trafiła do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 290/26 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa A. P. przeciwko Z. Z., o zapłatę, z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 2 lipca 2026 r., w przedmiocie skargi A. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Katowicach w sprawie o sygn. II C 186/26 i Sądem Apelacyjnym w Katowicach o sygn. I ACa 1277/26, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach. UZASADNIENIE Pismem z 9 czerwca 2026 r. (data prezentaty) skarżący A. P. pismem skierowanym do Sądu Apelacyjnego wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach o sygn. I ACa 1277/26. Skarżący imieniem własnym wniósł o stwierdzenie, że w postępowaniu tym nastąpiła
I NSP 290/26 2 nieuzasadniona bezczynność oraz o zasądzenie 20 000 zł słusznego zadośćuczynienia za cierpienia psychiczne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy, ponieważ właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Katowicach. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie do rozpoznania skargi dotyczącej postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeżeli przedmiotem oceny jest przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, to zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość „właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 12 listopada 2024 r., I NSP 256/23; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24; z 14 stycznia 2025 r., I NSP 426/24; z 16 stycznia 2025 r., I NSP 442/24; z 11 marca 2025 r., I NSP 293/25; z 15 kwietnia 2025 r., I NSP 6/25; z 21 maja 2025 r., I NSP 144/25; z 11 czerwca 2025 r., I NSP 173/25, z 18 września 2025 r., I NSP 289/25; z 26 listopada 2025 r., I NSP 349/25, z 26 listopada 2025 r., I NSP 366/25, z 26 listopada 2025 r., I NSP 396/25; z 11 grudnia 2025 r., I NSP 18/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 497/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 576/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 6/26; z 3 lutego 2026 r., I NSP 510/25; z 16 kwietnia 2026 r., I NSP 134/25; z 14 maja 2026 r., I NSP 161/26, z 14 maja 2026 r., I NSP 187/26; z 3 czerwca 2026 r., I NSP 173/26).
I NSP 290/26 3 Sąd Najwyższy po dokonaniu analizy treści skargi oraz akt sprawy, biorąc pod uwagę, że skierowana została do Sądu Apelacyjnego w Katowicach, stwierdza, że skarga dotyczy tak postępowania Sądem Apelacyjnym w Katowicach o sygn. I ACa 1277/26, jak i przed Sądem Okręgowym w Katowicach w sprawie o sygn. II C 186/26. Rozwiązanie polegające na przekazaniu sprawy Sądowi Apelacyjnemu odpowiada zresztą najpełniej konwencyjnemu celowi skargi, jakim jest zbadanie całości postępowania, a do czego kompetencję posiada Sąd Apelacyjny w Katowicach. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., stosowanym odpowiednio na mocy art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., który stosuje się do niniejszego postępowania na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. [kf] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 68/21 2021-10-06Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed sądem okręgowym?
- I NSP 442/24 2025-01-16Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 76/21 2021-07-28Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed sądem okręgowym?
- I NSP 303/22 2022-10-26Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed sądem okręgowym?
- I NSP 216/21 2022-02-08Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy postępowanie toczy się przed sądem okręgowym?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 2art. 4 ust. 1art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 30.07.2026. · PDF źródłowy