I NSP 300/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-11-22

Skład orzekający: Paweł Księżak, Paweł Czubik, Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu, jeżeli nie została sporządzona i wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Następcze ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie sanuje wadliwości pierwotnego wniesienia skargi.
Stan faktyczny
K.R. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie. Skargę wniósł osobiście, nie korzystając z pomocy adwokata lub radcy prawnego. Następnie złożył wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną z powodu braku wymaganego zastępstwa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie wywołane wnioskami skarżącego o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego i o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie odrzucił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 300/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi K. R. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie pod sygn. akt III AUa 800/20 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2022 r. 1. umarza postępowania wywołane wnioskami K.R. o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego i o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odrzuca skargę. UZASADNIENIE K.R. (dalej także: „skarżący”) wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie pod sygn. akt III AUa 800/20. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75; dalej: „u.s.p.p.”), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez K. R. skarga dotyczyła postępowania cywilnego, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie pod sygn. akt III AUa 800/20. W niniejszej sprawie właściwe pozostają zatem przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem skarżący wniósł pismo obejmujące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście – przez co nie dopełnił obowiązku, wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17). Nie zmienia tego okoliczność, że K. R. wniósł, już po złożeniu skargi na przewlekłość postępowania, o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w trybie art. 117 § 1 k.p.c. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. skarga powinna zostać sporządzona, podpisana i wniesiona do Sądu Najwyższego (w analizowanym przypadku za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Krakowie) przez adwokata lub radcę prawnego – jej następcze podpisanie przez pełnomocnika 3 ustanowionego z urzędu na obecnym etapie postępowania byłoby pozbawione podstaw prawnych i nie wywoływałoby pożądanych przez skarżącego skutków (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lipca 2021 r., I NSP 97/21). Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem K. R. o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego należało umorzyć – jako zbędne (art. 355 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p.). Na tej samej podstawie prawnej należało umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych – skoro zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1125) nie miał on w ogóle obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [as ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 117 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 355 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 96 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy