I NSP 244/21

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-12-22

Skład orzekający: Tomasz Demendecki, Krzysztof Wiak, Janusz Niczyporuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeżeli strona nie dopełniła obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Obowiązek ten dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.
Stan faktyczny
E. P. wniosła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym. Skargę wniosła osobiście, nie korzystając z pomocy adwokata lub radcy prawnego. Sąd Apelacyjny wyznaczył termin posiedzenia niejawnego w sprawie, której dotyczyła skarga. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu braku zastępstwa procesowego i nakazał zwrot uiszczonej opłaty od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 244/21 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Wiak SSN Janusz Niczyporuk w sprawie ze skargi E. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. akt III AUa (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 grudnia 2021 r., 1. odrzuca skargę; 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w (…) na rzecz skarżącej E. P. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem opłaty od skargi. UZASADNIENIE E. P. (dalej także: Skarżąca) 24 listopada 2021 r. wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. akt III AUa (…). W dniu 25 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) w przedmiotowej sprawie wyznaczył posiedzenie niejawne na dzień 20 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez E. P. skarga dotyczyła postępowania cywilnego, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. akt III AUa (...). W niniejszej sprawie właściwe pozostają zatem przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. 2020, poz. 1575 ze zm.; dalej: k.p.c.). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem Skarżąca wniosła pismo obejmujące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście – przez co nie dopełniła obowiązku, wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17). Na marginesie warto też wskazać, że Skarżąca może spodziewać się rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III AUa (…) w dniu 20 stycznia 2022 r., bowiem Sąd Apelacyjny w (…) w przedmiotowej sprawie wyznaczył na ten dzień termin posiedzenia niejawnego. Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 871 § 1 k.p.c., orzekł jak w pkt. 1 części dyspozytywnej postanowienia. 3 O zwrocie opłaty od skargi uiszczonej przez Skarżącą, Sąd Najwyższy orzekł w pkt. 2 sentencji na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2020, poz. 755 ze zm.), zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie różnicę między opłatą pobraną od strony a opłatą należną. Uiszczona przez Skarżącą opłata od skargi w kwocie 200 zł jest w całości nienależna, albowiem zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych – a więc zarówno opłat, jak i wydatków (zob. art. 2 ust. 1 powołanej ustawy). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 80 ust. 1art. 96 ust. 1art. 2 ust. 1§ 1§ 3§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy