I NSP 364/26

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-07-23

Skład orzekający: Grzegorz Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym. Zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy o skardze na przewlekłość, w przypadku gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym, właściwy do jej rozpoznania jest sąd apelacyjny. Sąd Najwyższy stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości sądowi apelacyjnemu.
Stan faktyczny
B. K. wniosła skargę na naruszenie prawa do rzetelnego procesu, prawa do obrony i przewlekłość postępowania przed Sądem Rejonowym w Gliwicach (sygn. I C 751/24) i Sądem Okręgowym w Gliwicach (sygn. III Cz 689/25). Skarżąca domagała się zbadania przewlekłości postępowania prowadzonego od 2021 r. i zasądzenia zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę pod kątem właściwości rzeczowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach, na podstawie art. 4 ust. 1a ustawy o skardze na przewlekłość oraz art. 200 § 11 i art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 364/26 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie ze skargi B. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Gliwicach w sprawie o sygn. I C 751/24 i Sądem Okręgowym w Gliwicach w sprawie o sygn. III Cz 689/25, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 lipca 2026 r., stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach. UZASADNIENIE W dniu 19 maja 2026 r. B. K. (dalej: „skarżąca”) wniosła za pośrednictwem Sądu Okręgowego w Gliwicach do Sądu Najwyższego skargę na naruszenie prawa do rzetelnego procesu, prawa do obrony, przewlekłość postępowania oraz działania Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w Gliwicach. Wniesienie skargi motywowała przebiegiem postępowań prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Gliwicach i Sąd Okręgowy w Gliwicach dotyczących odszkodowania za zalanie piwnicy „fekaliami” oraz zniszczenie jej mienia, w tym sześciu krzeseł objętych szkodą. W ocenie skarżącej, od początku postępowań dochodzi do rażącego naruszania jej praw procesowych, w tym prawa do rzetelnego procesu (art. 45 Konstytucji) oraz art. 6 EKPCz. W dalszej części skargi skarżąca przestawiła przebieg postępowań oraz wskazała sygnatury spraw I NSP 364/26 2 związanych z przedmiotową skargą. W podsumowaniu wniosła m.in. o zbadanie przewlekłości postępowania prowadzonego od 2021 r. Skarżąca wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa na jej rzecz kwoty 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia za stres, pogorszenie zdrowia oraz wieloletnie naruszanie jej praw. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki „[j]eżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym”. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy o skardze na przewlekłość, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. Do wskazanych norm odnosi się orzeczenie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19. Wynika z niego jasno, że przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym powinny być interpretowane ściśle i literalnie. Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy, po dokładnej analizie treści pisma skarżącej, uznaje, że jej skarga dotyczy postępowania przed Sądem Rejonowym w Gliwicach o sygn. I C 751/24 i Sądem Okręgowym w Gliwicach o sygn. III Cz 689/25, wskazanymi przez samą skarżącą. Stąd, mając na uwadze, że skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem Sądu Okręgowego w Gliwicach, stwierdza, że właściwym do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny, tj. Sąd Apelacyjny w Katowicach. I NSP 364/26 3 Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 4 ust. 1a ustawy o skardze na przewlekłość oraz art. 200 § 11 i art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach. [D.Z.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45art. 6art. 4 ust. 2art. 4 ust. 1art. 200 § 11art. 200 § 14 KPCart. 8 ust. 2§ 11§ 14

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy