I NSP 367/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-11-27
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, które toczyło się przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, które dotyczyło zarówno sądu okręgowego, jak i sądu apelacyjnego. Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość, w takiej sytuacji właściwy do rozpoznania skargi w całości jest sąd apelacyjny. Przepisy określające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego należy interpretować ściśle.Stan faktyczny
J. L. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarga dotyczyła postępowania przed Sądem Okręgowym w Krakowie (sygn. I C 776/18) oraz przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie (sygn. I ACa 2532/24). Skarżący zarzucił obu sądom opieszałość w prowadzeniu postępowania, wskazując na długi czas trwania sprawy (ponad 8,5 roku).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 367/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa J. L. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku i Prezesowi Sądu Okręgowego w Gdańsku o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 listopada 2025 r., na skutek skargi J. L. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. I ACa 2532/24 i Sądem Okręgowym w Krakowie w sprawie o sygn. I C 776/18, z udziałem Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Krakowie, przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie. UZASADNIENIE Pismem z 28 lipca 2025 r. J. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Sądu Apelacyjnego w Krakowie skargę na przewlekłość postępowania w sprawie I ACa 2532/24. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSP 367/25 2 Skargę należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie. Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), „[j]eżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. Natomiast Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym (art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 15 kwietnia 2025 r., I NSP 6/25; z 30 lipca 2025 r., I NSP 146/25). Jak wynika z treści uzasadnienia skargi, skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania przed Sądem Okręgowym w Krakowie i Sądem Apelacyjnym w Krakowie. Przytoczył szereg okoliczności wskazujących, że kwestionuje sprawność postępowania zarówno przed sądem I instancji, jak i przed sądem II instancji. W szczególności wskazał, że Sąd Okręgowy w Krakowie „działał wysoce opieszale” przesłuchując jedynie trzech świadków i powoda oraz próbując „przez dłuższy czas w sposób nieudolny pozyskać akta sprawy”. Zdaniem skarżącego opieszałość ta „była z punktu widzenia powoda celowa i zmierzała do przeciągnięcia sprawy w czasie”. Dalej wskazał, że w związku z brakiem działań Sądu Apelacyjnego w Krakowie, pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. złożył wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy, a następnie pismem z dnia 28 maja 2025 r. wniosek o pilne i poza kolejnością rozpoznanie sprawy. Skarżący zaznaczył, że „od momentu zainicjowania sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie minęło już ponad 8 i pół roku”.
I NSP 367/25 3 Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że okoliczności podniesione w uzasadnieniu skargi w zakresie opisu przebiegu postępowania i czasu trwania postępowania, argumentacja dotyczą postępowania przed Sądem Okręgowym w Krakowie w sprawie I C 776/18 i Sądem Apelacyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. I ACa 2532/24 wskazują, że skarga dotyczy postępowania zarówno przed Sądem Okręgowym w Krakowie, jak i Sądem Apelacyjnym w Krakowie, stąd właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Krakowie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z art. 397 § 3 k.p.c. w związku art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji. [kf] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 497/25 2026-01-29Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, które obejmuje zarówno postępowanie przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
- I NSP 349/25 2025-11-26Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, gdy przedmiotem oceny jest zarówno postępowanie przed sądem apelacyjnym, jak i sądem okręgowym?
- I NSP 6/26 2026-01-29Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, obejmującej zarówno postępowanie przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
- I NSP 220/26 2026-06-24Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, jeśli skarga dotyczy zarówno postępowania przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
- I NSP 239/23 2023-11-07Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 1art. 4 ust. 2art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy