I NSP 39/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-04-17
Skład orzekający: Grzegorz Żmij, Oktawian Nawrot, Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego dotyczy?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, może być wniesiona jedynie w toku postępowania. Wniesienie jej po prawomocnym zakończeniu postępowania czyni ją niedopuszczalną i skutkuje jej odrzuceniem, ponieważ postępowanie skargowe ma charakter wpadkowy i może być prowadzone jedynie w trakcie trwania postępowania głównego.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem w dniu 18 stycznia 2024 r. Skarga została wniesiona w dniu 26 stycznia 2024 r., czyli po zakończeniu postępowania głównego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną i nakazał zwrot uiszczonej opłaty sądowej.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 39/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi M. W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. III AUa 1420/21, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 kwietnia 2024 r., 1. odrzuca skargę, 2. nakazuje zwrot od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Katowicach na rzecz skarżącej kwoty 200,00 ( dwieście|) złotych uiszczonej tytułem opłaty sądowej od skargi. Oktawian Nawrot Grzegorz Żmij Tomasz Przesławski UZASADNIENIE Pismem z 26 stycznia 2024 r. (data stempla pocztowego) M. W. (dalej: „Skarżąca”) złożyła skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygnaturze akt III AUa 1420/21, wnosząc o: 1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach nastąpiła przewlekłość postępowania;
I NSP 39/24 2 2. wydanie Sądowi rozpoznającemu wskazaną sprawę zalecenie podjęcia czynności zmierzających do zakończenia sprawy i wydanie wyroku; 3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty 3.000zł (trzy tysiące złotych); 4. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Katowicach na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość’), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie natomiast art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skoro skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie, to a contrario skarga nie jest dopuszczalna „poza tokiem” postępowania, w szczególności po jego zakończeniu albo wówczas, gdy postępowanie co do meritum sprawy w ogóle się nie toczyło (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2013 r., KSP 5/13, OSNSD 2013, poz. 90). Postępowanie skargowe ma charakter „wpadkowy” w stosunku do postępowania głównego, wobec czego nie może być prowadzone ani przed jego wszczęciem, ani wszczęte po jego zakończeniu. Postępowanie w sprawie sądowej trwa
I NSP 39/24 3 (jest w toku) dopóty, dopóki nie dojdzie do wydania w sprawie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie. Skarga na przewlekłość postępowania jest bowiem środkiem prawnym wymuszającym rozpoznanie sprawy przez sąd, a więc spełnia swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Złożenie przez stronę takiej skargi już po zakończeniu postępowania jest więc bezprzedmiotowe (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2018 r., II SPP 60/17). Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie III AUa 1420/21 zakończyło się 18 stycznia 2024 r. wydaniem prawomocnego wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość tego postępowania 26 stycznia 2024 r., tj. po jego zakończeniu. Wobec czego Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiotowa skarga została wniesiona z naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, a w konsekwencji, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji. Artykuł 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość stanowi, że uwzględniając lub odrzucając skargę, sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy orzekł, jak w pkt 2 sentencji. Oktawian Nawrot Grzegorz Żmij Tomasz Przesławski [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 356/22 2023-02-22Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
- I NSP 72/21 2021-06-16Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
- I NSP 365/25 2025-10-15Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki złożona po zakończeniu postępowania jest dopuszczalna?
- I NSP 111/21 2021-07-21Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w postępowaniu dotyczącym skargi na przewlekłość postępowania?
- I NSP 118/23/2 2023-08-29Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może dotyczyć postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości postępowania?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy