I NSP 39/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-04-17

Skład orzekający: Grzegorz Żmij, Oktawian Nawrot, Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego dotyczy?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, może być wniesiona jedynie w toku postępowania. Wniesienie jej po prawomocnym zakończeniu postępowania czyni ją niedopuszczalną i skutkuje jej odrzuceniem, ponieważ postępowanie skargowe ma charakter wpadkowy i może być prowadzone jedynie w trakcie trwania postępowania głównego.
Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem w dniu 18 stycznia 2024 r. Skarga została wniesiona w dniu 26 stycznia 2024 r., czyli po zakończeniu postępowania głównego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną i nakazał zwrot uiszczonej opłaty sądowej.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 39/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi M. W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. III AUa 1420/21, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 kwietnia 2024 r., 1. odrzuca skargę, 2. nakazuje zwrot od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Katowicach na rzecz skarżącej kwoty 200,00 ( dwieście|) złotych uiszczonej tytułem opłaty sądowej od skargi. Oktawian Nawrot Grzegorz Żmij Tomasz Przesławski UZASADNIENIE Pismem z 26 stycznia 2024 r. (data stempla pocztowego) M. W. (dalej: „Skarżąca”) złożyła skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygnaturze akt III AUa 1420/21, wnosząc o: 1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach nastąpiła przewlekłość postępowania; I NSP 39/24 2 2. wydanie Sądowi rozpoznającemu wskazaną sprawę zalecenie podjęcia czynności zmierzających do zakończenia sprawy i wydanie wyroku; 3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty 3.000zł (trzy tysiące złotych); 4. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Katowicach na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość’), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie natomiast art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skoro skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie, to a contrario skarga nie jest dopuszczalna „poza tokiem” postępowania, w szczególności po jego zakończeniu albo wówczas, gdy postępowanie co do meritum sprawy w ogóle się nie toczyło (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2013 r., KSP 5/13, OSNSD 2013, poz. 90). Postępowanie skargowe ma charakter „wpadkowy” w stosunku do postępowania głównego, wobec czego nie może być prowadzone ani przed jego wszczęciem, ani wszczęte po jego zakończeniu. Postępowanie w sprawie sądowej trwa I NSP 39/24 3 (jest w toku) dopóty, dopóki nie dojdzie do wydania w sprawie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie. Skarga na przewlekłość postępowania jest bowiem środkiem prawnym wymuszającym rozpoznanie sprawy przez sąd, a więc spełnia swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Złożenie przez stronę takiej skargi już po zakończeniu postępowania jest więc bezprzedmiotowe (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2018 r., II SPP 60/17). Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie III AUa 1420/21 zakończyło się 18 stycznia 2024 r. wydaniem prawomocnego wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość tego postępowania 26 stycznia 2024 r., tj. po jego zakończeniu. Wobec czego Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiotowa skarga została wniesiona z naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, a w konsekwencji, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji. Artykuł 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość stanowi, że uwzględniając lub odrzucając skargę, sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy orzekł, jak w pkt 2 sentencji. Oktawian Nawrot Grzegorz Żmij Tomasz Przesławski [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy