I NSP 416/26

I NSP 416/26 POSTANOWIENIE Dnia 1 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie ze skargi A.Z. i D.M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […]. o sygn. VI ACa 2461/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 1 września 2026 r., 1. odrzuca skargę; 2. zwraca ze Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w […]. na rzecz Skarżącej A.Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonej opłaty od skargi. UZASADNIENIE A.Z. i D.M. (dalej: „Skarżący”) pismem oznaczonym datą 6 lipca 2026 r. wnieśli skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wnosząc o: 1. stwierdzenie naruszenia prawa Skarżących do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, polegającego na przewlekłym niewykonaniu czynności sądu niezbędnych do zapewnienia pełnej wykonalności prawomocnego orzeczenia; 2. stwierdzenie, że brak przekazania akt sprawy do Sądu Okręgowego w […]. uniemożliwia wykonanie prawomocnego orzeczenia w zakresie kosztów procesu, pozostawionego referendarzowi sądowemu na podstawie art. 108 § 1 k.p.c.; I NSP 416/26 2 3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżących sumy pieniężnej w łącznej wysokości 20 000 zł (po 10 000 zł dla każdego ze Skarżących); 4. zasądzenie kosztów postępowania wywołanego niniejszą skargą. W treści uzasadnienia wskazano, że na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego sprawa została rozpoznana przez Sąd Apelacyjny w […]., który wyrokiem z 22 października 2025 r. oddalił apelację, czyniąc orzeczenie Sądu Okręgowego prawomocnym. Pomimo prawomocnego zakończenia sprawy co do istoty, akta nie zostały przekazane do Sądu Okręgowego w […]. Brak tej czynności uniemożliwia wykonanie rozstrzygnięcia w zakresie kosztów procesu, które zostało pozostawione referendarzowi sądowemu zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. W konsekwencji Skarżący zostali pozbawieni możliwości uzyskania rozliczenia kosztów procesu, mimo że ich roszczenia zostały prawomocnie rozstrzygnięte co do zasady. Zaniechanie przekazania akt stanowi przewlekłe niewykonanie czynności warunkujących pełną realizację skutków prawomocnego orzeczenia, co prowadzi do utrzymywania się stanu niepewności prawnej i majątkowej stron. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2023, poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.p.p. skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarga na przewlekłość ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie oraz zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti I NSP 416/26 3 do podejmowania zarówno w odpowiednim czasie jak i właściwych czynności prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. I NSP 25/25). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że skarga na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu nie może odnieść skutku i jest niedopuszczalna, chyba że dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13; postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 sierpnia 2014 r., III SPP 159/14, z 10 czerwca 2014 r., III SPP 110/14; z 3 września 2019 r., I NSP 73/19; z 12 października 2023 r., I NSP 204/23, z 4 września 2024 r., I NSP 224/24). Niniejsza skarga została złożona już po wydaniu przez Sąd Apelacyjny w […]. wyroku 22 października 2025 r., a więc już poza tokiem postępowania, co czyni skargę niedopuszczalną. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 397 § 11 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. postanowił jak w sentencji. [a.ł]