I NSP 44/26
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-02-23
Skład orzekający: Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po jego zakończeniu?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona wyłącznie w toku postępowania. Z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania a contrario wynika, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi dotyczącej postępowania, które już się zakończyło. Nadrzędnym celem skargi jest zdyscyplinowanie sądu do podjęcia działań zapewniających stronie rozpoznanie sprawy w rozsądnym terminie, a funkcja ta traci rację bytu w odniesieniu do postępowań już zakończonych. W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym zakończyło się 24 czerwca 2025 r., zaś skarga została nadana 3 lutego 2026 r., co czyni ją niedopuszczalną.Stan faktyczny
Skarżąca B.K. wniosła w dniu 3 lutego 2026 r. (data nadania) skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, dotyczącą postępowania prowadzonego przed Sądem Najwyższym pod sygn. I UZ 8/25. Postępowanie w sprawie I UZ 8/25 zakończyło się jednak wydaniem postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2025 r., uchylającego postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z 5 listopada 2024 r. Skarga na przewlekłość została zatem wniesiona ponad siedem miesięcy po zakończeniu postępowania, którego dotyczyła.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jako niedopuszczalną, ponieważ postępowanie, którego skarga dotyczyła, już się zakończyło.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 44/26 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski w sprawie ze skargi B.K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I UZ 8/25, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 lutego 2026 r., odrzuca skargę. [K.O.] UZASADNIENIE Skargą z 3 lutego 2026 r. (data nadania skargi na poczcie; data wpływu do Sądu Najwyższego: 6 lutego 2026 r.) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki B.K. (dalej: skarżąca) wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przed Sądem Najwyższym w sprawie I UZ 8/25. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1725, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) – strona może
I NSP 44/26 2 wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, wnosi się ją w toku postępowania w sprawie. Z przepisu tego a contrario wynika, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, które już się zakończyło. Nadrzędnym celem skargi na przewlekłość postępowania jest bowiem zdyscyplinowanie sądu do podjęcia działań zmierzających do zapewniania stronie realizacji prawa do sądu w zakresie rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Funkcja ta traci rację bytu w odniesieniu do postępowań już zakończonych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 stycznia 2020 r., I NSP 171/19; 6 listopada 2019 r., I NSP 150/19; 13 marca 2019 r., I NSP 51/18 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13). 2. Postępowanie w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym w Warszawie pod sygn. akt I UZ 8/25, którego dotyczy skarga na przewlekłość postępowania, zakończyło się wydaniem postanowienia z 24 czerwca 2025 r., zaś skarga w niniejszej sprawie została nadana na poczcie 3 lutego 2026 r. Czyni to bezprzedmiotowym kwestionowanie długości postępowania. Po wydaniu przez Sąd Najwyższy postanowienia z 24 czerwca 2025 r., uchylającego postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z 5 listopada 2024 r., wszelkie zastrzeżenia, uwagi czy zarzuty dotyczące ewentualnej przewlekłości dalszego toku sprawy powinny być kierowane do sądu, przed którym postępowanie obecnie się toczy. 3. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę odrzucił.
I NSP 44/26 3 [K.O.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 34/19 2019-05-24Czy skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego może być wniesiona po zakończeniu tego postępowania?
- III SPP 10/17 2017-04-06Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, jest dopuszczalna?
- III SPP 4/14 2014-02-12Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego dotyczy?
- I NSP 61/19 2019-07-16Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie jest dopuszczalna?
- III SPP 16/10 2010-07-20Czy dopuszczalna jest skarga na przewlekłość postępowania, które zostało wszczęte skargą na przewlekłość postępowania?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 373 § 1 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy