I NSP 563/25
PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-05-14
Skład orzekający: Grzegorz Żmij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy postępowanie dotyczyło zarówno sądu okręgowego, jak i sądu apelacyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki wyłącznie w przypadku, gdy dotyczy ona postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeżeli skarga obejmuje przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. W niniejszej sprawie, skarga dotyczyła postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, w związku z czym Sąd Najwyższy przekazał ją do rozpoznania sądowi apelacyjnemu.Stan faktyczny
P.D. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniach przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie (sygn. III Ko 49/25) i Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie (sygn. II AKo 119/25). Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania i zasądzenia odszkodowania. Sąd Najwyższy, po analizie treści skargi, uznał, że obejmuje ona postępowanie przed sądem okręgowym, co czyni go niewłaściwym do rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał skargę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 563/25
POSTANOWIENIE
Dnia 14 maja 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Żmij
w sprawie ze skargi P. D.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie w sprawie o sygn.
III Ko 49/25 i Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. II AKo 119/25,
na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 14 maja 2026 r.,
z urzędu postanawia:
na podstawie art. 4 ust. 1b w związku z art. 8 ust. 2 ustawy
z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony
do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym
prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora
i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w związku
z art. 35 § 1 k.p.k. przekazuje skargę do rozpoznania Sądowi
Apelacyjnemu w Rzeszowie.
UZASADNIENIE
Pismem z 27 listopada 2025 r. (data stempla pocztowego) P.D.
(dalej: „Skarżący”) wystąpił ze skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania
sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym
przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.
Skarżący imieniem własnym wniósł o:stwierdzenie, że w postępowaniu o sygn. akt
I NSP 563/25 2
II AKo 119/25 Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie nastąpiła przewlekłość
postępowania, która narusza jego prawa (1); zasądzenie odszkodowania
od Skarbu Państwa jako zadośćuczynienie za straty moralne w kwocie 20 000 zł
(2).
Zawiadomiony o sprawie, Prezes Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie pismem
z 11 lutego 2026 r. nie zgłosił udziału w sprawie.
Wobec wydania przez Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w dniu 10 lutego 2026 r.
postanowienia, stwierdzającego brak podstaw do wznowienia z urzędu
postępowania w sprawie prawomocnie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego
w Rzeszowie z dnia 28 października 2011 o sygn. akt II Ka 280/11, utrzymującym
w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 28 marca 2011 r. o sygn. akt
II K 560/09, Sąd Najwyższy zarządzeniem z 5 marca 2026 r. zwrócił się
do Skarżącego o zajęcie stanowiska, czy podtrzymuje skargę.
Na wezwanie Sądu Najwyższego, Skarżący pismem z 24 marca 2026 r.
podtrzymał skargę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skargę należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu
w Rzeszowie.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie
prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym
prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym
bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725,
dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie
do rozpoznania skargi dotyczącej postępowania przed sądem apelacyjnym
lub Sądem Najwyższym. Jeżeli przedmiotem oceny jest przewlekłość postępowania
przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, to zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy
o skardze na przewlekłość „właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd
apelacyjny”.
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przepisy
wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg
I NSP 563/25 3
na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym,
powinny być interpretowane ściśle i literalnie (por. postanowienia
Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r.,
I NSP 333/24; z 12 listopada 2024 r., I NSP 256/23; z 18 grudnia 2024 r.,
I NSP 401/24; z 14 stycznia 2025 r., I NSP 426/24; z 16 stycznia 2025 r.,
I NSP 442/24; z 11 marca 2025 r., I NSP 293/25; z 15 kwietnia 2025 r., I NSP 6/25;
z 21 maja 2025 r., I NSP 144/25; z 11 czerwca 2025 r., I NSP 173/25,
z 18 września 2025 r., I NSP 289/25; z 26 listopada 2025 r., I NSP 349/25,
z 26 listopada 2025 r., I NSP 366/25, z 26 listopada 2025 r., I NSP 396/25; z 11
grudnia 2025 r., I NSP 18/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 497/25; z 29 stycznia
2026 r., I NSP 576/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 6/26; z 3 lutego 2026 r.,
I NSP 510/25; z 16 kwietnia 2026 r., I NSP 134/25).
Po przeprowadzeniu ponownej analizy treści skargi oraz akt sprawy,
Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że skarga obejmuje całość trwania
postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, a to ostatnie toczyło się
przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie, w sprawie o sygn. III Ko 49/25
i Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. II AKo 119/25. Samo
oświadczenie wnioskodawcy w tym przedmiocie nie jest tu rozstrzygające
(falsa demonstratio non nocet).
Z uwagi na fakt, że skarga dotyczy przewlekłości w postępowaniu
przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie, w sprawie o sygn. III Ko 49/25 i Sądem
Apelacyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. II AKo 119/25, właściwym
do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Rzeszowie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 4 ust. 1b
w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w związku z art. 35
§ 1 k.p.k. orzekł, jak w sentencji.
[kf]
[a.ł]
I NSP 563/25 4
Powiązane orzeczenia
- I NSP 216/25 2025-07-15Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy przedmiotem oceny jest przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 265/26 2026-07-02Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli skarga obejmuje postępowanie przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 6/25 2025-04-15Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy dotyczy ona postępowań przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 26/26 2026-04-10Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy postępowanie, którego dotyczy skarga, toczy się przed sądem okręgowym?
- I NSP 540/25 2025-12-17Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania sądowego, gdy dotyczy ona wyłącznie postępowań przed sądem rejonowym i sądem okręgowym?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 1art. 8 ust. 2art. 35 § 1 KPKart. 4 ust. 2art. 35
§ 1 KPK§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy