I NSP 62/26
PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-06-23
Skład orzekający: Elżbieta Karska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy postępowanie, którego dotyczy, zostało już prawomocnie zakończone?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie, którego dotyczy, zostało już prawomocnie zakończone. Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania przewiduje, że skarga ta powinna być wniesiona w toku postępowania, a jej celem jest eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu do podejmowania terminowych czynności. Po prawomocnym zakończeniu postępowania cel ten nie może być już realizowany.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. akt I ACa 155/15) oraz w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (sygn. akt I CZ 108/17). Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, przyznania zadośćuczynienia, nakazania przyspieszenia postępowania i publikacji orzeczenia. Postępowanie przed Sądem Najwyższym w sprawie I CZ 108/17 zostało prawomocnie zakończone postanowieniem z 7 listopada 2017 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zarządził zwrot uiszczonej opłaty sądowej.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 62/26
POSTANOWIENIE
Dnia 23 czerwca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Elżbieta Karska
w sprawie ze skargi T. K.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.
I ACa 155/15,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
i Spraw Publicznych w dniu 23 czerwca 2026 r.
1. odrzuca skargę.
2. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego na
rzecz skarżącego kwoty 200 (dwieście) złotych uiszczonej
tytułem opłaty sądowej od skargi.
UZASADNIENIE
T. K. pismem z 15 lutego 2026 r., działając w imieniu własnym, wniósł skargę
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.akt I ACa
155/15 i pochodnych, w tym w Sądzie Najwyższym Izbie Cywilnej w sprawie o sygn.
I CZ 108/17.
W treści skargi wniósł o: stwierdzenie przewlekłości postępowania
prowadzonego w ww. sprawach (pkt 1), przyznania 20 000,00 zł. za naruszenie
prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (pkt 2), nakazanie
Sądowi Apelacyjnemu podjęcia czynności procesowych, w szczególności
I NSP 62/26 2
niezwłocznego przyspieszenia postępowania (pkt 3), publikację orzeczenia
w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (pkt 4), zwolnienie od kosztów sądowych
tej skargi (pkt 5).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora
i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,
poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) strona może
wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,
nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,
jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego
postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych
okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia
sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego
(przewlekłość postępowania).
Stosownie do treści art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość
postępowania, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości
postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość
czynności podjętych przez Sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego
postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora
prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu
zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd
lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy
egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.
Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania
od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim
etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej
i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych
I NSP 62/26 3
w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony,
która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Artykuł 3 ustawy o skardze na przewlekłość zawiera zamknięty katalog
postępowań, w których określonym podmiotom przysługuje uprawnienie
do wniesienia skargi na przewlekłość (zob. postanowienia Sądu Najwyższego
z: 29 listopada 2018 r., I NSP 39/18; 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11;
29 października 2009 r., KSP 18/09).
Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę
o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła
przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarga
na przewlekłość ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie
przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti do podejmowania terminowych
i właściwych czynności prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym
terminie.
W przedmiotowej sprawie I ACa 155/15 i I CZ 108/17 postępowanie przed
Sądem Najwyższym zostało zakończone prawomocnie postanowieniem
z 7 listopada 2017 r. Skarżący złożył skargę na naruszenie prawa strony
do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki już po prawomocnym
zakończeniu postępowania w sprawie o sygn. akt I ACa 155/15, która toczyła
się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie oraz przed Sądem Najwyższym I CZ
108/17, ale została prawomocnie zakończona i z tej przyczyny skarga jest
niedopuszczalna.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Najwyższy na podstawie
art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze
na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Elżbieta Karska
JW.
[a.ł]
I NSP 62/26 4
Powiązane orzeczenia
- I NSP 313/26 2026-07-09Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy postępowanie, którego dotyczy, zostało już prawomocnie zakończone?
- I NSP 356/22 2023-02-22Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
- I NSP 151/24 2024-06-05Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po zakończeniu postępowania sądowego?
- I NSP 365/25 2025-10-15Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki złożona po zakończeniu postępowania jest dopuszczalna?
- I NSP 126/25 2025-04-09Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy postępowanie, którego dotyczy, zostało prawomocnie zakończone przed wniesieniem skargi?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 2 ust. 2art. 5 ust. 1art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 3
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy