I NSP 77/21

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-09-01

Skład orzekający: Ewa Stefańska, Paweł Czubik, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy skarżący nie korzysta z zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, a postępowanie, którego dotyczy skarga, nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, stwierdzając, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 871 § 2 k.p.c. Ponadto, skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy jest wniesiona w toku postępowania, a nie po jego zakończeniu.
Stan faktyczny
B. H. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym. Skarżący wniósł apelację, a Sąd Apelacyjny wyznaczył rozprawę. Skarga została wniesiona do Sądu Najwyższego, jednak skarżący nie korzystał z zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego. Postępowanie przed Sądem Apelacyjnym nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 77/21 POSTANOWIENIE Dnia 1 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Paweł Czubik (sprawozdawca) SSN Grzegorz Żmij w sprawie ze skargi B. H. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. I ACa (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 1 września 2021 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE B. H. dnia 30 marca 2021 r. wniósł do Sądu Najwyższego skargę na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (j.t. z dnia 8 grudnia 2017 r., Dz. U. 2018 r., poz. 75 z późn. zm., dalej: ustawa o skardze na przewlekłość), domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie I ACa (…). W uzasadnieniu podał, m.in., że pismem z dnia 21 października 2019 r. wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w (…), która została tam zarejestrowana w dniu 20 stycznia 2020 r., zaś dnia 16 marca 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) wyznaczył rozprawę apelacyjną na dzień 27 maja 2021 r. Sąd Najwyższy zważył co następuje: 2 Zgodnie z art. 871 § 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności przemysłowej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Przepis ten znajduje zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04, OSNP 2005, nr 5, poz. 71 – zasada prawna, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2011 r., II CSP 1/11, niepubl.). Z treści skargi nie wynika, aby skarżący należał do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym (art. 871 § 2 k.p.c.), toteż skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu (art. 871 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Abstrahując od powyższego, należy zwrócić uwagę na art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, zgodnie z którym, niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania jest wniesienie jej w toku postępowania. Jak wynika z treści samej skargi postępowanie w sprawie I ACa (…) jest zakończone, a bynajmniej Sąd Apelacyjny w (…) na dzień 27 maja 2021 r. zaplanował rozprawę apelacyjną. Skarga na przewlekłość postępowania ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie Sądu do podejmowania terminowych i właściwych czynności prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, tym samym skarga na przewlekłość postępowania 3 wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu nie może odnieść tego skutku (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13; postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 sierpnia 2014 r., III SPP 159/14, 10 czerwca 2014 r.; III SPP 110/14; 3 września 2019 r., I NSP 73/19; 9 czerwca 2021 r., I NSP 62/21). Zakończenie postępowania w sprawie Sądu Apelacyjnego w (…) również sprawiałoby, że na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1art. 871 § 2 KPCart. 871art. 3941 § 3art. 39821art. 391 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 5 ust. 1art. 373 § 1 KPCart. 397 § 3 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy