I NSPO 12/19
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-01-07
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Leszek Bosek, Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego i bez wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie każdego z nich, jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego i bez wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie poszczególnych sędziów, jest niedopuszczalny. Instytucja wyłączenia sędziego dotyczy jedynie członka składu orzekającego w danej sprawie, a nie całego sądu.Stan faktyczny
B. P. złożyła skargę na przewlekłość postępowania i wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (…). Jako przyczynę wskazała, że Prezes Sądu Apelacyjnego jest stroną w innej sprawie, w której skarżąca jest powodem. Wniosek został przekazany do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów jako niedopuszczalny.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSPO 12/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący) SSN Leszek Bosek (sprawozdawca) SSN Marek Siwek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 stycznia 2020 r. wniosku B. P. o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od orzekania w sprawie o sygn. akt V S (…), odrzuca wniosek. UZASADNIENIE W dniu 7 stycznia 2019 r. B. P. złożyła do Sądu Apelacyjnego w (…) skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w W. w sprawie o unieważnienie małżeństwa o sygn. II C (…). W uzasadnieniu skargi wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (…). Sprawa została zarejestrowana w Sądzie Apelacyjnym w (…) pod sygn. V S (…). W odpowiedzi na wezwanie Sądu Apelacyjnego z 7 maja 2019 r. o uzupełnienie braków formalnych wniosku o wyłączenie, B. P. pismem z 3 czerwca 2019 r. przedłożyła listę wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego oraz sędziów delegowanych do orzekania w Sądzie Apelacyjnym, wskazując, że przyczyną uzasadniającą ich wyłączenie jest okoliczność, iż Prezes Sądu Apelacyjnego w (…) jest stroną pozwaną przez skarżącą w sprawie o sygn. I C (…) toczącą się przed Sądem Rejonowym w W.
2 Pismem z 5 listopada 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) przekazał akta sprawy ze skargi B. P. wraz z wnioskiem o wyłączenie sędziów i pismem uzupełniającym do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu. Skarżąca wniosła o wyłączenie od rozpoznania jej sprawy wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) i sędziów delegowanych do orzekania w Sądzie Apelacyjnym, przedkładając listę 171 osób wymienionych z imienia i nazwiska. Wniosek miał charakter abstrakcyjny, albowiem został złożony jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego do rozpoznania jej skargi, a także nie został poparty wskazaniem konkretnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności poszczególnych sędziów (skarżąca ograniczyła się do wskazania jednej, ogólnej przyczyny odnoszącej się bezpośrednio tylko w stosunku do osoby Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…)). Kodeks postępowania cywilnego przewidział w art. 48-53 możliwość wyłączenia sędziego z mocy ustawy lub na wniosek, nie wprowadził natomiast instytucji „wyłączenia sądu”, czego w istocie domaga się skarżąca. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, wniosek o wyłączenie sędziego może dotyczyć jedynie członka składu orzekającego w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez składania przez sędziego oświadczenia, o jakim mowa w art. 52 § 2 k.p.c. (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19 oraz cytowane tam orzeczenia). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSPO 2/19 2019-06-19Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu, w tym sędziów jeszcze niewyznaczonych do rozpoznania konkretnej sprawy, jest dopuszczalny w polskim postępowaniu cywilnym?
- II CO 108/18 2018-09-13Czy wniosek o wyłączenie sędziów, którzy będą w przyszłości delegowani do orzekania w sądzie apelacyjnym, podlega rozpoznaniu?
- III CO 37/20 2020-07-13Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, gdy sąd ten nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów?
- I NO 74/19 2019-10-04Czy wniosek o wyłączenie sędziów, którzy nie zostali wyznaczeni do rozpoznania sprawy w momencie jego składania, jest dopuszczalny?
- V CO 118/13 2013-10-30Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego powinien zostać uwzględniony w całości?
Powołane przepisy
art. 48art. 52 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy