I NSW 114/19
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-11-19
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Maria Szczepaniec, Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony drogą elektroniczną, bez podpisu i bez wskazania zarzutów przestępstwa lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów, może zostać uznany za skutecznie wniesiony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że protest wyborczy wniesiony drogą elektroniczną, bez wymaganego podpisu i bez wskazania zarzutów przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Pismo wniesione za pośrednictwem platformy ePUAP nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych protestu wyborczego.Stan faktyczny
Wyborca J. K. złożył do Sądu Najwyższego pismo nazwane „protest wyborczy” przeciwko ważności wyborów do Sejmu, podnosząc kwestię wielorakiego nazewnictwa ulic w Łodzi. Skarżący argumentował, że taka praktyka wpływa na pracę komisji wyborczej i może prowadzić do dopisywania osób do spisu wyborców. Protest został wniesiony za pośrednictwem platformy ePUAP i nie zawierał podpisu. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny uznali, że protest należy pozostawić bez dalszego biegu, wskazując na brak zarzutów przestępstwa i naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego, a także na niedopuszczalność wnoszenia protestów w formie elektronicznej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 241 § 1 k.wyb.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 114/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu wyborczego J. K. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 listopada 2019 r., postanawia pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. UZASADNIENIE J. K. jako wyborca, skierował (za pośrednictwem platformy epuap) do Sądu Najwyższego pismo opatrzone nazwą „protest wyborczy” przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, które odbyły się 13 października 2019 r., podnosząc kwestię wielorakiego nazewnictwa ulic. W uzasadnieniu pisma J. K. wskazał, że „wydział ewidencji ludności [w Ł.] dopuszcza się wielorakiego nazewnictwa ulic”. Tytułem egzemplifikacji wyborca podniósł, że ul. W. D. występuje jako ul. D. W., ul. płk. D., ul. prof. D. itp. W ocenie skarżącego tego typu praktyka wydziału ewidencji ludności [w Ł.] rzutuje na pracę komisji wyborczej. Komisja musi bowiem poszukiwać danego wyborcy na różnych stronach spisu wyborczego i niejednokrotnie w sąsiednich
2 komisjach. Zdaniem skarżącego linie telefoniczne do wydziału ewidencji ludności [w Ł.] ulegają blokadzie i przewodniczący – znajdując się w stresie – mogą dopisywać niepotrzebnie osoby do spisu wyborców. Skarżący wniósł o „nakazanie komisarzowi wyborczemu doprowadzenie do porządku spisów wyborczych w mieście Ł.”. W dalszej kolejności skarżący podniósł, że w innych komisjach wieloraka pisownia nazw ulic dotyczyła następujących arterii: „P. (ul. P., ul. B. P.), ul. gen. K. K., alei R., ul. K. itp.”. Zdaniem Państwowej Komisji Wyborczej wniesiony protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu. Zauważono bowiem, iż wnoszący protest domagając się unieważnienia wyborów nie sformułował zarzutu przestępstwa przeciwko wyborom oraz nie przytoczył żadnego naruszenia przepisów ustawy z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. z 22 lutego 2019 r., Dz. U., poz. 684; dalej jako: k.wyb.). Wnoszący protest nie wskazał także na żadne nieprawidłowości w spisach wyborców, które spowodowałyby brak możliwości wzięcia udziału w wyborach przez osobę uprawnioną, lub wzięcie udziału w wyborach przez osobę nieuprawnioną. Także w ocenie Prokuratora Generalnego sformułowany protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu. Wskazano bowiem, iż k.wyb. nie dopuszcza możliwości wnoszenia protestów wyborczych w formie elektronicznej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy, przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu na zasadach określonych w ustawie. Zasady wnoszenia protestów wyborczych określa k.wyb. Rozpoznawany protest został złożony w sposób niewłaściwy (bez wymaganego podpisu – którego zresztą skarżący pomimo wezwania nie uzupełnił). W myśl dyspozycji art. 241 § 1 k.wyb. protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku
3 Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Ponadto zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI k.k. mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W świetle art. 241 § 3 k.wyb., określającego warunki formalne protestu, osoba wnosząca, powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zgodnie ze wskazanym uprzednio przepisem – art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest winien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których je opiera. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż w proteście należy nie tylko przedstawić lub wskazać dowody na poparcie zasadności danego deliktu wyborczego lub popełnienia przestępstwa z rozdziału XXXI k.k., ale koniecznym jest również przedstawienie dowodów ich wpływu na przebieg głosowania, ustalenie jego wyników lub wyników wyborów. Skarżący w przedmiotowej sprawie przedstawiając argumentację mającą wykazać rzekomo niewłaściwe nazewnictwo ulic w żadnym razie nie spełnił podstawowych kryteriów protestu wyborczego. Pismo wniesione przez J. K. nie spełnia nie tylko warunków formalnych wniesienia protestu lecz również kryteriów, które pozwalałyby na jego merytoryczne rozpoznanie, co konsekwentnie prowadzi do wniosku, iż podlega ono pozostawieniu bez nadawania mu dalszego biegu. Tym samym pismo nadesłane za pośrednictwem platformy epuap tak ze względu na formę, jak i jego treść – nie może być potraktowane jako protest wyborczy (poinformowany o niedopuszczalności wniesienia pisma za pomocą narzędzi elektronicznych
4 skarżący nie dokonał konwalidacji swojej czynności i nie skierował w sposób konwencjonalny protestu wyborczego). Z tych powodów protest nie spełniający wymogów formalnych pozostawiono bez nadawania mu dalszego biegu na podstawie treści art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z dyspozycją art. 241 § 1 k.wyb.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 5/25 2025-04-29Czy protest wyborczy wniesiony w formie elektronicznej, bez wskazania konkretnych zarzutów naruszenia przepisów prawa wyborczego i dowodów, może być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I NSW 172/19 2019-11-20Czy protest wyborczy oparty wyłącznie na zarzucie naruszenia uchwały Państwowej Komisji Wyborczej, bez wskazania na naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego mające wpływ na wynik wyborów lub dopuszczenie się przestępstwa…
- I NSW 147/23 2023-12-07Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, mających wpływ na wynik wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 1143/23 2023-12-19Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego i nie jest poparty dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 555/23 2023-12-19Czy protest wyborczy oparty wyłącznie na subiektywnym przekonaniu wyborcy o nieprawidłowym zliczeniu głosów, bez przedstawienia dowodów lub wniosków dowodowych, spełnia wymogi formalne do dalszego biegu postępowania?
Powołane przepisy
art. 101 ust. 2art. 241 § 1art. 82 § 1art. 241 § 3art. 243 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy