I NSW 1146/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-24
Skład orzekający: Paweł Wojciechowski, Aleksander Stępkowski, Adam Redzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie został podpisany przez wnoszącego lub zawiera nieprawidłowy numer PESEL, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych, w tym braku własnoręcznego podpisu wnoszącego lub wskazania nieistniejącego numeru PESEL. Brak podpisu stanowi nieusuwalny brak formalny, a nieprawidłowy numer PESEL również skutkuje uznaniem pisma za obarczone nieusuwalnym brakiem formalnym, co uniemożliwia jego dalsze procedowanie.Stan faktyczny
A.N. wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, twierdząc, że nie został dopisany do spisu wyborców i został pozbawiony prawa głosu. Protest został wniesiony z zachowaniem terminu. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym. W trakcie analizy stwierdzono, że protest nie został podpisany przez wnoszącego, a wskazany numer PESEL okazał się nieistniejący.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 1146/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski SSN Adam Redzik w sprawie z protestu wyborczego A.N. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 24 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. i UZASADNIENIE A. N. (dalej także: Wnoszący protest), 10 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) wniósł protest dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej (dalej także: Prezydenta RP). W uzasadnieniu Wnoszący protest wskazał, że nie został dopisany do spisu wyborców, a tym samym został „całkowicie pozbawiony prawa głosu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
I NSW 1146/25 2 Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Zgodnie z dyspozycją art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał: 1. oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL; 2. oznaczenie, w którym z obwodów do głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego w spisie wyborców było umieszczone imię i nazwisko wnoszącego protest – jeżeli protest wnosi wyborca; 3. oznaczenie pełnomocnika wraz ze wskazaniem jego adresu – jeżeli został ustanowiony; 4. wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów/wyborów w danym okręgu wyborczym/wyboru posła/wyboru senatora; 5. zarzuty; przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty; 7. uzasadnienie zarzutów; 8. własnoręczny podpis skarżącego lub jego pełnomocnika. Ponadto, jeśli protest wyborczy składa osoba przebywająca za granicą lub na polskim statku morskim protest musi dodatkowo zawierać oznaczenie pełnomocnika zamieszkałego w Polsce lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w Polsce wraz ze wskazaniem ich adresów. Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14
I NSW 1146/25 3 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem wnoszących protest do uzupełnienia braku formalnego pisma (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2025 r. I NSW 36/25). Wnoszący protest nie podpisał protestu wyborczego, co stanowi nieusuwalny brak formalny, ze względu na który protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Ponadto, w niniejszej sprawie Wnoszący protest wskazał budzący wątpliwości nr PESEL (k. 6 akt I NSW 1146/25), który po zweryfikowaniu przez Sąd Najwyższy w bazie PESEL – SAD okazał się nieistniejącym. W związku z tym, że Wnoszący protest nie wskazał prawidłowego numeru PESEL należało uznać, że wywiedzione do Sądu Najwyższego pismo procesowe obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym i z tej przyczyny należało pozostawić protest bez dalszego biegu. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb., postanowił jak w sentencji postanowienia. [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 10326/25 2025-06-25Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL wnoszącego protest, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu nieusuwalnego braku formalnego?
- I NSW 29/25 2025-06-04Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL wnoszącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu nieusuwalnego braku formalnego?
- I NSW 2640/25 2025-06-23Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu niespełnienia warunków formalnych?
- I NSW 339/25 2025-06-18Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu niespełnienia warunków formalnych?
- I NSW 5387/25 2025-06-23Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 321 § 1art. 322 § 1art. 126art. 130 § 1art. 1301a § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy