I NSW 1256/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-28

Skład orzekający: Paweł Czubik, Oktawian Nawrot, Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego i nie wskazuje dowodów na poparcie zarzutów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Protest wyborczy, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego i nie przedstawia ani nie wskazuje dowodów na poparcie zarzutów, jest obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu i niepodlegającymi konwalidacji. W związku z tym, zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego, należy go pozostawić bez dalszego biegu. W postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania naprawczego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu z 15 października 2023 r. Protest zawierał zarzut wielokrotnego wykorzystywania zaświadczenia o prawie do głosowania. Skarżąca nie podała w proteście swojego numeru PESEL ani nie wskazała dowodów na poparcie podniesionych zarzutów. Protest został nadany po terminie przewidzianym na jego złożenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 1256/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Czubik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu M. B. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 21 listopada 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) M. B. (dalej: „Skarżąca”) złożyła protest wyborczy, w którym podniosła szereg zarzutów rzutujących na wynik wyborów do Sejmu i Senatu przeprowadzonych 15 października 2023 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. I NSW 1256/23 2 Zgodnie z art. 241 § 1 w związku z art. 258 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Stosownie przy tym do treści art. 242 § 1 w związku z art. 258 k.wyb., Sąd Najwyższy rozpatruje protest wyborczy w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Obowiązek rozpoznania przez Sąd Najwyższy (na mocy wyżej powołanych przepisów ustrojowych) protestu wyborczego w postępowaniu nieprocesowym oznacza w szczególności, że protest – jako pierwsze pismo w sprawie – powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, w tym zawierać oznaczenie numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) skarżącego, będącego osobą fizyczną (zob. art. 126 § 2 pkt 2 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 511 § 1 k.p.c.). Jednocześnie, w myśl art. 241 § 3 w związku z art. 258 k.wyb., wnoszący protest wyborczy powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. We wniesionym w niniejszej sprawie proteście wyborczym Skarżąca nie przedstawiła ani nie wskazała żadnych dowodów na poparcie postanowionego w nim zarzutu dotyczącego okoliczności wielokrotnego wykorzystywania zaświadczenia o prawie do głosowania w innych miejscach. Ponadto, Skarżąca w proteście wyborczym nie oznaczyła również swojego numeru PESEL. Oznacza to, że protest jest obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji. Zgodnie z art. 243 § 1 w związku z art. 258 k.wyb., skutkuje to koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23). I NSW 1256/23 3 Podkreślenia jednocześnie wymaga, że brak jest podstaw do wezwania Skarżącej do usunięcia wskazanych wyżej braków formalnych protestu. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – której nadano moc zasady prawnej – przesądzono bowiem, że w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c., regulujące postępowanie naprawcze w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Ustalenie przy tym numeru pesel osoby wnoszącej pismo w trybie zarządzenia nr 9/23 Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 7 września 2023 r. w sprawie ustalenia i weryfikacji w systemie PESEL.SAD numerów PESEL oraz danych osobowych w sprawach rejestrowanych w repertoriach NSW i NSWR, nie zastępuje obowiązku podania numeru PESEL przez osobę wnoszącą protest w piśmie procesowym. Jego samodzielne podanie przez wnoszącego protest służy bowiem nie tylko identyfikacji, lecz również uprawdopodabnia wniesienie protestu przez daną osobę, a tym samym minimalizuje się możliwość podszywania się wnoszącego protest pod dane innej osoby, z czym wielokrotnie miał do czynienia Sąd Najwyższy w toku rozstrzygania protestów wyborczych w ubiegłych latach. Nadto należy zauważyć, że protest został nadany do Sądu Najwyższego po terminie przewidzianym dla jego złożenia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 in principio w związku z art. 258 k.wyb., postanowił jak w sentencji. [SOP] [ms] I NSW 1256/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 241 § 1art. 258art. 242 § 1art. 126 § 2 pkt 2art. 187 § 1art. 511 § 1 KPCart. 241 § 3art. 243 § 1art. 130 § 1art. 1301a § 1§ 1§ 2 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy