I NSW 256/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-22
Skład orzekający: Paweł Czubik, Oktawian Nawrot, Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego ani dowodów na poparcie zarzutów, może zostać pozostawiony bez dalszego biegu, a także czy w takim przypadku możliwe jest wezwanie do uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Protest wyborczy, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego ani dowodów na poparcie zarzutów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. W postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym nie stosuje się przepisów dotyczących postępowania naprawczego, co oznacza brak możliwości wezwania do uzupełnienia braków formalnych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła protest wyborczy dotyczący wykorzystywania zaświadczeń o prawie do głosowania w innych miejscach, co miało wpłynąć na wynik wyborów. Protest został złożony po terminie na uzupełnienie braków formalnych. W proteście brakowało numeru PESEL skarżącej oraz dowodów na poparcie zarzutów. Sąd Najwyższy uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych i nie można wezwać do ich uzupełnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 256/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Czubik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu J. S. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 20 października 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej), J. S. (dalej: „Skarżąca”) złożyła protest wyborczy, w którym podniosła, że wielokrotnie wykorzystywano zaświadczenia o prawie do głosowania w innych miejscach, co miało wpływ na wynik wyborów do Sejmu i Senatu przeprowadzonych 15 października 2023 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
I NSW 256/23 2 Zgodnie z art. 241 § 1 w związku z art. 258 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Stosownie przy tym do treści art. 242 § 1 w związku z art. 258 k.wyb., Sąd Najwyższy rozpatruje protest wyborczy w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Obowiązek rozpoznania przez Sąd Najwyższy (na mocy wyżej powołanych przepisów ustrojowych) protestu wyborczego w postępowaniu nieprocesowym oznacza w szczególności, że protest – jako pierwsze pismo w sprawie – powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, w tym zawierać oznaczenie numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) skarżącego, będącego osobą fizyczną (zob. art. 126 § 2 pkt 2 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 511 § 1 k.p.c.). Jednocześnie, w myśl art. 241 § 3 w związku z art. 258 k.wyb., wnoszący protest wyborczy powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. We wniesionym w niniejszej sprawie proteście wyborczym Skarżąca nie przedstawiła ani nie wskazała żadnych dowodów na poparcie postanowionego w nim zarzutu dotyczącego okoliczności wielokrotnego wykorzystywania zaświadczenia o prawie do głosowania w innych miejscach. Ponadto, Skarżąca w proteście wyborczym nie oznaczyła również swojego numeru PESEL. Oznacza to, że protest jest obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji. Zgodnie z art. 243 § 1 w związku z art. 258 k.wyb., skutkuje to koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23).
I NSW 256/23 3 Podkreślenia jednocześnie wymaga, że brak jest podstaw do wezwania Skarżącej do usunięcia wskazanych wyżej braków formalnych protestu. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – której nadano moc zasady prawnej – przesądzono bowiem, że w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c., regulujące postępowanie naprawcze w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Skarżąca nie podała też swojego adresu zamieszkania, co stanowi kolejny brak formalny protestu. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 in principio w związku z art. 258 k.wyb., postanowił jak w sentencji. (r.g.) [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 580/23 2023-11-28Czy protest wyborczy, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego ani dowodów na poparcie zarzutów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu, a w szczególności, czy w takiej sytuacji możliwe jest wezwanie do uzupełn…
- I NSW 454/23 2023-11-21Czy protest wyborczy, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego i nie przedstawia dowodów na poparcie zarzutów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu, a jeśli tak, to czy istnieje możliwość wezwania do uzupełnienia br…
- I NSW 1256/23 2023-11-28Czy protest wyborczy, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego i nie wskazuje dowodów na poparcie zarzutów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 181/23 2023-11-22Czy protest wyborczy wniesiony do Sądu Najwyższego, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 221/23 2023-11-22Czy protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 241 § 1art. 258art. 242 § 1art. 126 § 2 pkt 2art. 187 § 1art. 511 § 1 KPCart. 241 § 3art. 243 § 1art. 130 § 1art. 1301a § 1§ 1§ 2 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy