I NSW 163/19

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-11-13

Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Jacek Widło, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy oparty na twierdzeniu o trwającym stanie wojny i rozpadzie organów państwa, bez wskazania konkretnych przestępstw lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów, spełnia wymogi formalne do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że protest wyborczy musi zawierać zarzuty odpowiadające wymogom określonym w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego, tj. dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania lub ustalania wyników wyborów, mające wpływ na ich wynik. Całkowicie subiektywne i dowolne wywody o trwającym stanie wojny nie spełniają tych kryteriów. Protest niespełniający tych wymogów formalnych podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Stan faktyczny
Wyborca złożył protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP, twierdząc, że na terenie Polski trwa stan wojenny, organy państwa ulegają rozpadowi, a wobec niego popełniane są przestępstwa. Dołączył dokumenty z poprzednich protestów wyborczych. Prokurator Generalny i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 163/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Widło SSN Grzegorz Żmij w sprawie z protestu wyborczego M. P. przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 13 października 2019 r. przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 listopada 2019 r. postanawia: pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. UZASADNIENIE M. P. (dalej jako: Skarżący) w dniu 22 października 2019 r. przesłał do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych w dniu 13 października 2019 r. Skarżący wniósł o uznanie wyborów za „nieważne w całości i utajenie tego faktu” oraz „pozorowane ogłoszenie Wyborów (…) za ważne i ogłoszenie tego faktu”. W uzasadnieniu powyższego pisma Skarżący podniósł, że trzykrotnie już zgłaszał protesty wyborcze (w związku z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2010 r. i w 2015 r. oraz wyborami do Sejmu 2 Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w 2015 r.), w których każdorazowo wskazywał, że „na terenie Rzeczypospolitej Polskiej trwa stan wojny”. Jego zdaniem, od tego czasu nie nastąpiła żadna zmiana – stan wojny trwa nadal, organy państwa ulegają rozpadowi, co wyklucza przeprowadzenie wyborów. Skarżący twierdził ponadto, że wobec niego popełniane są liczne przestępstwa. Z uwagi na stopień skomplikowania tych spraw oraz jego zły stan psychiczny, wniósł ponadto o wstrzymanie rozpatrywania niniejszego wniosku, do czasu poprawy stanu jego zdrowia i przesłania uzupełniających wyjaśnień. Do protestu Skarżący dołączył kopie odpowiedzi Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 czerwca 2015 r. oraz Prokuratora Generalnego z dnia 8 czerwca 2015 r. (wydane w związku z protestem przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2015 r.), a także kopię odpisu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt III SW 135/15 (wydanego w związku z protestem przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w 2015 r.). Odpowiedzi na powyższy protest przesłali Prokurator Generalny (pismo z dnia 31 października 2019 r.) oraz Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej (pismo z dnia 30 października 2019 r.), wnosząc o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy, a także pełnomocnikowi komitetu wyborczego, przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu na zasadach określonych w ustawie. Szczegółowe zasady wnoszenia protestów wyborczych określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 684; dalej jako: k.wyb.). Zgodnie z przepisem art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborów określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 3 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z przepisem art. 241 § 3 k.wyb., osoba składająca protest jest zobowiązana do sformułowania zarzutów oraz przedstawienia lub wskazania dowodów, na których opiera swoje zarzuty. Treść zarzutów nie może być dowolna, lecz powinna spełniać kryteria wymienione w przepisie art. 82 § 1 k.wyb. W niniejszej sprawie Skarżący nie wskazał żadnego zarzutu, który odpowiadałby wymogom określonym w tym przepisie. W treści protestu brak jest bowiem argumentacji, która nawet w niewielkim stopniu uzasadniałaby tezę o dopuszczeniu się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Z całą pewnością nie spełniają takiego kryterium całkowicie subiektywne i dowolne wywody Skarżącego o trwającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanie wojny. Z tego względu protest ten nie spełnia wymogów formalnych, pozwalających na jego rozpoznanie. Dodatkowo należy zaznaczyć, że jakiekolwiek wyjaśnienia i uzupełnienia do protestu, przesłane po dniu 22 października 2019 r., nie mogłyby zostać uwzględnione, z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu na wniesienie protestu, o którym stanowi przepis art. 241 § 1 k.wyb. Zgodnie z przepisem art. 243 § 1 k.wyb. in principio, Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 101 ust. 2art. 82 § 1art. 241 § 3art. 241 § 1art. 243 § 1art. 241§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy