I NSW 196/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-23

Skład orzekający: Paweł Czubik, Oktawian Nawrot, Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu bez dalszego biegu, jeśli skarżący nie podał swojego numeru PESEL. Brak ten jest wadą formalną uniemożliwiającą nadanie biegu protestowi i nie podlega konwalidacji, ponieważ w postępowaniu protestacyjnym nie stosuje się przepisów o postępowaniu naprawczym. Podanie numeru PESEL służy identyfikacji skarżącego i minimalizuje ryzyko podszywania się pod inne osoby.
Stan faktyczny
T. P. złożył protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu zarządzonych na 15 października 2023 r. Protest nie zawierał numeru PESEL skarżącego. Sąd Najwyższy, rozpoznając protest, stwierdził brak formalny uniemożliwiający nadanie mu biegu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 196/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Czubik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu T. P. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 24 października 2023 r. T. P. (dalej: „Skarżący”) złożył protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, zarządzonych na dzień 15 października 2023 r.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 241 §1 (i w zw. art. 258) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2408 ze zm.; dalej: „k.wyb.”) I NSW 196/23 2 protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie przy tym do treści art. 242 § k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Obowiązek rozpoznania przez Sąd Najwyższy (na mocy wyżej powołanych przepisów ustrojowych) protestu w postępowaniu nieprocesowym oznacza w szczególności, że protest – jako pierwsze pismo w sprawie – powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, w tym zawierać oznaczenie numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) skarżącego, będącego osobą fizyczną (zob. art. 126 § 2 pkt 2 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 511 § 1 k.p.c.). We wniesionym w niniejszej sprawie proteście wyborczym Skarżący nie oznaczył swojego numeru PESEL, co oznacza, że protest jest obarczony brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji. Skutkuje to koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że brak jest podstaw do wezwania Skarżącego do usunięcia wskazanego wyżej braku formalnego protestu poprzez wskazanie jego numeru PESEL. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – której nadano moc zasady prawnej – przesądzono bowiem, że w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c., regulujące postępowanie naprawcze w sytuacji, kiedy pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Ustalenie przy tym numeru pesel osoby wnoszącej pismo w trybie zarządzenia nr 9/23 Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 7 września 2023 r. I NSW 196/23 3 w sprawie ustalenia i weryfikacji w systemie PESEL.SAD numerów PESEL oraz danych osobowych w sprawach rejestrowanych w repertoriach NSW i NSWR, nie zastępuje obowiązku podania numeru pesel przez osobę wnoszącą protest w piśmie procesowym. Jego samodzielne podanie przez wnoszącego protest służy bowiem nie tylko identyfikacji lecz również uprawdopodabnia wniesienie protestu przez daną osobę, a tym samym minimalizuje się możliwość podszywania się wnoszącego protest pod dane innej osoby, z czym wielokrotnie miał do czynienia Sąd Najwyższy w toku rozstrzygania protestów wyborczych w ubiegłych latach. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 in principio k.wyb., postanowił jak w sentencji. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 241 §1art. 258art. 242art. 243 § 1art. 126 § 2 pkt 2art. 187 § 1art. 511 § 1 KPCart. 130 § 1art. 1301a § 1§1§ 1§ 2 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy