I NSW 3944/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-29

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Antoni Bojańczyk, Aleksander Stępkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera zarzutów naruszenia konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, a jedynie ogólne zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji i innych przepisów, może być uznany za dopuszczalny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, uznając, że zarzuty podniesione przez skarżącą nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w Kodeksie wyborczym. Protest powinien dotyczyć przede wszystkim okoliczności związanych bezpośrednio z samym wyborem Prezydenta RP, a nie ogólnych naruszeń przepisów czy konstytucyjnych zasad. Skarżąca nie przedstawiła również żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń.
Stan faktyczny
A. K. wniosła protest przeciwko wyborowi A. D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji, Kodeksu wyborczego i przepisów karnych. Wśród zarzutów znalazły się naruszenie zasady równości wyborów, brak możliwości prowadzenia akcji wyborczej z powodu epidemii, chaotyczne zmiany prawa wyborczego, ograniczenie kompetencji PKW oraz niedopracowanie wyborów korespondencyjnych. Skarżąca zarzuciła również Marszałkowi Sejmu naruszenie przepisów poprzez niedochowanie kalendarza wyborczego. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 3944/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Bojańczyk SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu wyborczego A. K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. A. K. (dalej: Skarżąca) działając na podstawie art. 101 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 321 § 1 w związku z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.) wniosła protest przeciwko wyborowi A. D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarzucając naruszanie w czasie kampanii wyborczej przepisów Konstytucji, Kodeksu wyborczego oraz przepisów karnych, a w szczególności: 1. naruszenie zasady równości wyborów, ustanowionej w art. 128 ust. 2 Konstytucji (kandydaci „nowi” i „ze starego kalendarza”; nierówność możliwości prowadzenia kampanii kandydatów w porównaniu z ustępującym prezydentem; 2 nierówność dotycząca wyborów krajowych i zagranicznych w obecnych warunkach); 2. brak możliwości prowadzenia akcji wyborczej z powodu ograniczeń wynikających ze stanu epidemii; 3. chaotyczne i wielokrotne zmiany prawa wyborczego w ostatnim półroczu, nie przestrzegając zakazu wprowadzania zmian w kodeksie wyborczym na 6 miesięcy przed terminem wyborów (Wyroki Trybunału Konstytucyjnego, K 31/06, KP 3/09, K 9/11); 4. ograniczenie kompetencji PKW; 5. niedopracowane i niegwarantujące zachowania tajemnicy wybory korespondencyjne. Ponadto w ocenie Skarżącej Marszałek Sejmu, zarządzając wybory na Prezydenta Rzeczypospolitej na dzień 28 czerwca 2020 roku, rażąco naruszył przepis art. 128 ust. 2 Konstytucji i art. 287 k.wyb, poprzez niedochowanie kalendarza wyborczego (wybory w czasie kadencji powinny się odbyć najpóźniej 75. dnia przed jej końcem). W uzasadnieniu wniesionego protestu Skarżąca przedstawiła argumenty potwierdzające podniesione zarzuty domagając się stwierdzenia nieważności wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady wnoszenia protestów wyborczych określa k.wyb. Zgodnie z art. 82 § 1 tej ustawy, przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany Kodeksem wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowany). 3 Określając wymagania formalne protestu, art. 321 § 3 k.wyb. stanowi, że wnoszący protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Dowodami w sprawie z protestu wyborczego są takie środki, które świadczą o istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów i które zarazem uzasadniają przekonanie, że zarzucane w proteście działanie lub zaniechanie jest przestępstwem przeciwko wyborom w myśl przepisów Kodeksu karnego albo postępowaniem sprzecznym z przepisami wyborczymi dotyczącymi głosowania, ustalania wyników głosowania i wyników wyborów (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2001 r., III SW 85/01, niepublikowany). Zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy zaś pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Zarzuty przedstawione przez Skarżącą nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 321 k.wyb. Podkreślenia wymaga, że protest powinien dotyczyć przede wszystkim okoliczności związanych bezpośrednio z samym wyborem Prezydenta RP. Tymczasem podniesione przez A. K. zarzuty w ogóle nie są zarzutami naruszenia konkretnych przepisów k.wyb. ani zarzutami popełnienia konkretnego przestępstwa przeciwko obecnym wyborom Prezydenta RP. Skarżąca nie przedstawia przy tym żadnych dowodów na potwierdzenie podniesionych twierdzeń. Z powyższych względów, na podstawie art. 322 § 1 w związku z art. 321 § 3 k.wyb. oraz art. 82 § 1 k.wyb. postanowiono o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 101 ust. 2art. 321 § 1art. 82 § 1art. 128 ust. 2art. 287art. 321 § 3art. 322 § 1art. 321§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy