I NSW 5112/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-29
Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Antoni Bojańczyk, Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy złożony bez przedstawienia lub wskazania dowodów na poparcie zarzutów spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym, aby mógł być dalej procedowany?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego. Zgodnie z przepisami i utrwalonym orzecznictwem, wnoszący protest jest zobowiązany do przedstawienia lub wskazania dowodów, na których opiera swoje zarzuty, co w tym przypadku nie zostało uczynione. Brak dowodów uniemożliwił Sądowi Najwyższemu ocenę zarzucanych okoliczności.Stan faktyczny
A.K. złożył protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, zarzucając nieprawidłowości związane z dopisaniem go do spisu wyborców i wykreśleniem z innego spisu. Skarżący nie sprecyzował sposobu złożenia wniosku o dopisanie i nie otrzymał potwierdzenia. W dniu wyborów dowiedział się o braku dopisania i udał się do właściwej komisji, gdzie okazało się, że został wykreślony z listy wyborców. Do protestu nie dołączono żadnych materiałów dowodowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 5112/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Aleksander Stępkowski (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego A.K. przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r. pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 15 lipca 2020 A.K. złożył protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej. Składający protest w dniu 7 lipca 2020 r. miał złożyć wniosek o dopisanie do spisu wyborców poza miejscem jego zameldowania, w Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w M.. Nie sprecyzował jednak, w jaki sposób złożył swój wniosek. Stwierdził jedynie, że nie uzyskał potwierdzenia dopisania do spisu wyborców na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej. Jak wynika z wyjaśnień protestującego, w dniu wyborów poinformowano go, że nie został dopisany do spisu wyborców w wybranej komisji wyborczej. Udał się zatem oddać głos do komisji wyborczej właściwej ze względu na jego stałe miejsce zameldowania (OKW […] w W.). Tam jednak okazało się, że został wykreślony ze
2 spisu wyborców w związku ze zgłoszeniem zamiaru głosowania w innym obwodzie. Dowodem na potwierdzenie opisywanych okoliczności miała być relacja „naocznego świadka”. Do protestu nie dołączono jednak żadnych dodatkowych materiałów, które mogłyby stanowić dowód w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Protest przeciwko ważności wyborów prezydenckich ma podstawy konstytucyjne. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te określono w art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684, dalej: k.wyb.) oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb. Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że warunkiem rozpoznania protestu wyborczego jest przedstawienie, przez wnoszącego protest, dowodów, na których opiera on swoje zarzuty. Chodzi przy tym o takie środki, które świadczą o istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów, i które zarazem umożliwiają przekonanie, że zarzucane w proteście działanie lub zaniechanie jest przestępstwem przeciwko wyborom określonym w Kodeksie karnym albo postępowaniem sprzecznym z przepisami k.wyb. dotyczącymi głosowania, ustalania wyników głosowania i wyników wyborów (zob. np. postanowienia
3 Sądu Najwyższego z: 25 października 2011 r., III SW 22/11; 10 lipca 2019 r., I NSW 34/19; 6 listopada 2019 r. I NSW 98/19; 20 lipca 2020 r. I NSW 76/20). W związku z powyższym należy podkreślić, że składający protest nie dołączył do niego żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzić zaistnienie okoliczności opisanych w proteście. Uniemożliwia to dokonanie ich oceny przez Sąd Najwyższy i sprawia, że protest nie spełnia wymagań formalnych o których mowa w art. 321 § 3 k.wyb. przez co nie można nadać mu dalszego biegu. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 10471/25 2025-06-27Czy protest wyborczy, który nie wskazuje konkretnych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, nie określa obwodowej komisji wyborczej, w której miały miejsce nieprawidłowości, ani nie prze…
- I NSW 9266/25 2025-06-27Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego ani dowodów na ich poparcie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 9721/25 2025-06-25Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, który nie zawiera zarzutów i nie wskazuje dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 474/25 2025-06-25Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, oparty na ogólnikowych zarzutach i domniemaniach o nieprawidłowościach, bez przedstawienia konkretnych dowodów, spełnia wymogi formalne określon…
- I NSW 4111/25 2025-06-26Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera dowodów na poparcie zarzutów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 82art. 83art. 321art. 82 § 1art. 321 § 3art. 322 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy