I NSW 815/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-12
Skład orzekający: Adam Redzik, Paweł Księżak, Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przez osobę przebywającą za granicą, który nie spełnia wymogów formalnych dotyczących sposobu jego wniesienia i nie zawiera podpisu, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych pisma procesowego. Skarżący, przebywając za granicą, nie zastosował się do przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących sposobu wnoszenia protestów przez osoby przebywające poza granicami kraju, a także nie dołączył zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika w kraju. Pismo nie było oryginałem i nie zawierało podpisu skarżącego, co stanowiło brak formalny niepodlegający konwalidacji w tym postępowaniu.Stan faktyczny
T.D. złożył do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów z 15 października 2023 r., wskazując na nieprawidłowości związane z publikacją sondażowych wyników wyborów przed zakończeniem głosowania. Skarżący przebywał wówczas na statku pod banderą brytyjską i skierował pismo za pośrednictwem swojej małżonki. Przesyłka zawierająca protest została nadana w S. w dniu 25 października 2023 r. i stanowiła wydruk skanu, niebędący oryginałem i pozbawiony podpisu skarżącego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 815/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik (przewodniczący) SSN Paweł Księżak SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca) w sprawie z protestu T.D. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. [ms] UZASADNIENIE W dniu 27 października 2023 r. do sadu Najwyższego wpłynęło pismo następującej treści: „Dnia, 15 października. 2023 roku, ja niżej podpisany T. D., (…) pełniąc obowiązki służbowe oficera marynarki handlowej, na statku mv „M.", pod banderą brytyjską, śledząc w szeroko pojętych mediach, informacje dotyczące wyborów i
I NSW 815/23 2 referendum 2023, byłem świadkiem nieprawidłowości związanych z publikacją sondażowych wyników wyborów, o godz. 21:01 czasu polskiego. Tak jak wskazałem powyżej, chwilę po godzinie 21:00 w mediach pojawiła się informacja o sondażowych wynikach wyborów, podczas gdy w wielu Obwodowych Komisjach Wyborczych, na terenie całego kraju, głosowanie, ze względu na dużą frekwencję, nie zostało jeszcze zakończone. Podawanie do wiadomości publicznej, powyższych informacji, mogło mleć niebagatelny wpływ na rozdział mandatów, zwłaszcza iż w całym szeregu obwodów, o rozdziale mandatów decydowały grupy znacznie poniżej 100 (słownie: stu) osób. W związku z pełnieniem obowiązków służbowych poza granicami kraju, na statku, bez dostępu do poczty, jestem zmuszony niniejszy protest skierować, za pośrednim mojej małżonki D. D..” Przewodniczący Państwowej Komisji wyborczej oraz Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Protest należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”) przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1. dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów; 2. naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Protest przeciwko ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, o którym mowa w § 1, lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów może wnieść wyborca,
I NSW 815/23 3 którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania (art. 82 § 2 k.wyb.). Protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego (art. 241 § 1 k.wyb.). Ponadto wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których je opiera (art. 241 § 3 k.wyb.). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Zgodnie z art. 242 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym. Warunki pisma procesowego zostały zaś ujęte w art. 126 i nast. k.p.c. Powyższe przepisy znajdują zastosowanie również w przypadku wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów do Senatu (art. 258 k.wyb.). Skarżący w treści pisma wskazał, że przebywa w Zatoce […]i pismo skierował za pośrednictwem żony, przy czym brak jest informacji w jaki sposób pismo miałoby dotrzeć do D. D.. Przesyłka zawierająca pismo skarżącego została nadana w S. w dniu 25 października 2023 r. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że przesłane do sądu Najwyższego „pismo” jest wydrukiem skanu, zatem nie spełnia warunków formalnych pisma procesowego, któremu Sąd Najwyższy może nadać prawidłowy bieg. Pismo nie jest oryginałem i nie zawiera podpisu skarżącego. Podkreślić należy, że Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także
I NSW 815/23 4 w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma. Wniesiony protest obarczony jest zatem brakami formalnymi, które nie podlegają konwalidacji w niniejszym postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 241 § 2 k.wyb. w odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu. Skarżący miał zatem możliwość prawidłowego wniesienia protestu wyborczego przeciwko ważności wyborów do sejmu RP i Senatu RP przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. Mając na uwadze powyższe, Sad Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb. orzekł jak w sentencji. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 336/19 2019-11-26Czy protest wyborczy wniesiony przez osobę przebywającą za granicą, który został złożony bezpośrednio do Sądu Najwyższego z pominięciem właściwego konsula i po terminie, spełnia wymogi formalne Kodeksu wyborczego?
- I NSW 926/23 2023-12-13Czy protest wyborczy wniesiony przez wyborcę przebywającego za granicą, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
- I NSW 626/23 2023-12-13Czy protest wyborczy wniesiony przez wyborcę przebywającego za granicą, do którego nie dołączono zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, spełnia warunki formalne wyma…
- III SW 147/11 2011-11-08Czy protest wyborczy złożony przez obywatela przebywającego za granicą, który nie dołączył zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika zamieszkałego w kraju, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 287/19 2019-11-21Czy protest wyborczy wniesiony przez osobę przebywającą za granicą, który nie został złożony właściwemu konsulowi i wpłynął do Sądu Najwyższego po terminie, spełnia warunki formalne do dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 82 § 1art. 82 § 2art. 241 § 1art. 241 § 3art. 241art. 242 § 1art. 126art. 258art. 130 § 1art. 1301a § 1art. 241 § 2art. 243 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy