I NSW 9390/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-25
Skład orzekający: Joanna Lemańska, Grzegorz Pastuszko, Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który zawiera obraźliwe sformułowania i osobiste odczucia, a nie konkretne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mające wpływ na wynik wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu braków formalnych?Ratio decidendi
Protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu. W szczególności, protest musi zawierać konkretne zarzuty dotyczące popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów, a także dowody uprawdopodabniające te twierdzenia. Brak tych elementów skutkuje nieusuwalnymi brakami formalnymi.Stan faktyczny
Wnosząca protest E.D. wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Protest zawierał obraźliwe sformułowania wobec jednego z kandydatów oraz osobiste odczucia i oceny dotyczące sytuacji społeczno-politycznej. Wnosząca nie sformułowała konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów ani nie przedstawiła dowodów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu nieusuwalnych braków formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 9390/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca) w sprawie z protestu E.D. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski UZASADNIENIE E.D. (dalej także: „wnosząca protest”) pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania) wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które odbyły się 1 czerwca 2025 r. W treści protestu znalazły się sformułowania obraźliwe dla jednego z kandydatów, a ponadto osobiste odczucia i oceny Wnoszącej protest dotyczące osób i sytuacji społeczno-politycznej w Polsce. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
I NSW 9390/25 2 Zgodnie z art. 323 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje opinię w formie postanowienia w sprawie protestu. Biorąc powyższe pod uwagę, w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym, zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1). Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu. W niniejszej sprawie wnosząca protest nie sformułowała zarzutów, z których wynikałoby, że doszło do popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Nie przedstawiła też żadnych dowodów, które przynajmniej uprawdopodabniałyby przytoczone przez nią twierdzenia,
I NSW 9390/25 3 jak również nie wykazała ich wpływu na wynik wyborów. Wnosząca protest nie wskazała obwodu głosowania, na obszarze danego okręgu wyborczego w spisie wyborców na którym było umieszczone jej imię i nazwisko, co więcej, nie sformułowała wniosku w zakresie unieważnienia wyborów. W konsekwencji należy stwierdzić, że zachodzą nieusuwalne braki formalne, które wiążą się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu, bez wzywania do uzupełnienia braków (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 4685/25 2025-06-25Czy protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego, powinien zostać pozostawiony b…
- I NSW 9385/25 2025-06-25Czy protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wybor…
- I NSW 9242/25 2025-06-25Czy protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wybor…
- I NSW 2838/25 2025-06-20Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego i nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów wyborczych, powinien zostać pozostawiony…
- I NSW 10581/25 2025-06-30Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera wniosku o stwierdzenie nieważności wyboru i nie przedstawia dowodów na poparcie zarzutów o naruszeniu konstytucyjn…
Powołane przepisy
art. 323 § 1art. 511 § 1 KPCart. 187 § 1 KPCart. 126 KPCart. 82 § 1art. 322 § 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy