I NSWR 639/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-21

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, oparty na zarzutach dotyczących odczuć emocjonalnych skarżącego wywołanych pytaniami członka komisji wyborczej, spełnia wymogi formalne i merytoryczne określone w ustawie o referendum ogólnokrajowym i Kodeksie wyborczym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ zarzuty podniesione przez skarżącego nie mieściły się w katalogu przyczyn dopuszczających wniesienie protestu przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, określonym w art. 33 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym. Ponadto, protest nie spełniał wymogów pisma procesowego, w szczególności nie zawierał wyraźnego zakresu żądania ani konkretnych zarzutów wskazujących na popełnienie przestępstwa przeciwko referendum lub jego wyników.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, twierdząc, że został zapytany, czy chce kartę do referendum, co odczuł jako 'jawną agitację wyborczą'. Wniósł o unieważnienie referendum. Sąd Najwyższy rozpoznał protest, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym i Kodeksu wyborczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSWR 639/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Elżbieta Karska w sprawie z protestu S. W., przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 24 października 2023 r. (data stempla pocztowego) Stanisław Waluś (dalej: „Skarżący”) wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r. W uzasadnieniu protestu Skarżący stwierdził, że został zapytany, czy chce kartę do referendum. W wyniku tego odczuł, że ma do czynienia z „jawną agitacją wyborczą”. Biorąc pod uwagę powyższe Skarżący wniósł o unieważnienie referendum ogólnokrajowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I NSWR 639/23 2 Zasady wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego określa ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów u.r.o. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany ustawą przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowane). Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1, protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Zgodnie z art. 242. § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym. Warunki pisma procesowego zostały zaś ujęte w art. 125 i nast. k.p.c. W rozpoznawanej sprawie zarzuty przedstawione przez Skarżącego nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 33 ust. 1 u.r.o., bowiem nie dotyczą dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, a wyłącznie oscylują w przedmiocie stanu emocjonalnego Skarżącego wywołanego ewentualnymi pytaniami zadanymi przez członka Okręgowej Komisji Wyborczej. Protest wyborczy Skarżącego nie spełnia przy tym wymogów pisma procesowego. Nie zawiera bowiem wyraźnego zakresu żądania oraz konkretnych zarzutów, które wskazywałby na popełnienie przestępstwa przeciwko referendum lub jego wyników. I NSWR 639/23 3 Z powyższych względów, na podstawie art. 34 ust. 2 u.r.o. w zw. z art. 243 § 1 k.wyb. postanowiono o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 33 ust. 1art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241art. 242art. 125art. 243 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy