I NWW 116/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-04-25
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien rozpoznać wniosek o zbadanie niezależności sądu i oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, jeśli sąd a quo nie przedstawił argumentów przemawiających za przekazaniem sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do badania okoliczności leżących u podstaw wystąpienia sądu a quo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie; obowiązek przedstawienia argumentów spoczywa na sądzie występującym o przekazanie sprawy. Samo niezadowolenie strony z przebiegu postępowania nie stanowi podstawy do zastosowania art. 441 k.p.c. Ponadto, przepis art. 26 § 2 u.SN został uznany za niezgodny z prawem Unii Europejskiej, co uniemożliwia zastosowanie przewidzianej w nim sankcji.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Środzie Wielkopolskiej przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu wniosek M. G. o zbadanie niezależności sądu i oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie. Sąd Rejonowy nie przedstawił jednak żadnych argumentów przemawiających za przekazaniem sprawy innemu sądowi. Wniosek dotyczył spraw o ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane oraz o zapłatę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zbadanie niezależności sądu i oznaczenie sądu.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 116/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa małoletniego J. G. reprezentowanego przez matkę M. C. przeciwko M. G. o ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane oraz z powództwa M. C. przeciwko M. G. o zapłatę, przy udziale organizacji społecznej – Fundacji I. w L., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 kwietnia 2024 r., na skutek wniosku o zbadanie niezależności sądu i oznaczenie sądu, oddala wniosek. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Środzie Wielkopolskiej postanowieniem z 26 marca 2024 r., III RC 9/24 przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu wniosek M. G. „o zbadanie niezależności sądu i oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
I NWW 116/24 2 Po pierwsze, ustalanie okoliczności leżących u podstaw wystąpienia właściwego sądu o oznaczenie sądu, przed którym na toczyć się postępowanie nie należy do Sądu Najwyższego, lecz do sądu a quo. Obowiązek przedstawienia okoliczności przemawiających za odstąpieniem od ustawowych reguł właściwości spoczywa na sądzie, który zwraca się o przekazanie sprawy (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 marca 2020 r., IV CO 44/20; z 14 lipca 2022 r., III CO 555/22; z 13 kwietnia 2023 r., III CO 66/23). Postanowienie Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z 26 marca 2024 r. nie zawiera żadnych argumentów przemawiających za przekazaniem sprawy innemu sądowi. Po drugie, nawet gdyby uznać, że Sąd Rejonowy w Środzie Wielkopolskiej uznał za własne twierdzenia i żądania strony, której wolą jest, aby sprawę rozpoznawał inny sąd niż ten właściwy na zasadach ogólnych, to samo niezadowolenie strony postępowania z dotychczasowego przebiegu postępowania nie jest podstawą do zastosowania art. 441 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lutego 2021 r., III CO 3/21). Po trzecie, wyrokiem z 5 czerwca 2023 r., C-204/21, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że przepis art. 26 § 2 u.SN nie jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Sankcja przewidziana w tym przepisie nie może zostać zatem zastosowana. Nawet więc, czy gdyby wniosek potraktować jako wniosek hybrydowy, należało go oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II CO 118/21 2021-10-06Czy Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu, który ma rozpoznać sprawę, a sąd ten powołuje się na dobro wymiaru sprawiedliwości i społe…
- III CO 555/22 2022-07-14Czy Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeśli sąd występujący nie uzasadnił swojego wniosku?
- III CO 241/26 2026-03-06Czy Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd wyznaczony do jej rozpoznania nie wskazuje istotnych względów przemawiających przeciwko rozpoznaniu sprawy przez siebie, a jedynie kwestion…
- I CO 21/21 2021-03-01Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, przedstawiony w formie zarządzenia, spełnia wymogi formalne umożliwiające Sądowi Najwyższemu jego rozpoznanie?
- III CO 428/22 2022-06-30Czy Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., gdy powodem jest sędzia orzekający w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy?
Powołane przepisy
art. 441 KPCart. 26 § 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy