I NWW 146/25
PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-11-12
Skład orzekający: Paweł Księżak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego od orzekania w sprawie karnej, dotyczący zarzutów braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego, uznając, że sprawa ta nie należy do jego właściwości. Rozstrzygnięcie oparto na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który stwierdził naruszenie prawa UE przez Polskę w zakresie przekazania do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawania zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TSUE powinien być wykonany, co w tym przypadku oznacza przekazanie sprawy do sądu właściwego do rozpoznania wniosku z pominięciem wadliwego przepisu.Stan faktyczny
S.J. złożył wniosek o wyłączenie asesora sądowego Sądu Rejonowego w Staszowie od orzekania w sprawie karnej o sygn. II K 36/25. Wniosek dotyczył zarzutów związanych z brakiem niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Staszowie.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 146/25
POSTANOWIENIE
Dnia 12 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak
w sprawie z wniosku S.J.
oskarżonego o czyn z art. 157 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
i Spraw Publicznych w dniu 12 listopada 2025 r.,
wniosku o wyłączenie asesora sądowego Sądu Rejonowego w Staszowie J. K.
od orzekania w sprawie o sygn. II K 36/25
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w Staszowie.
UZASADNIENIE
Pismem oznaczonym datą 17 września 2025 r. S.J. wniósł o wyłączenie asesora
sądowego Sądu Rejonowego w Staszowie X. Y. od orzekania w sprawie o sygn. II K
36/25.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r.,
wydanym w sprawie C 204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła
prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6
oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
I NWW 146/25 2
(dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia
2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie
Najwyższym oraz niektórych innych ustaw; przekazując do wyłącznej właściwości Izby
Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie
zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku
niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z
art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw
podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
i zasady pierwszeństwa prawa Unii.
W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w
związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami
efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych
kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru
sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem
polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku
strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości,
że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek
o wyłączenie sędziów nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN.
Wobec powyższego na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. wniosek należało przekazać
według właściwości.
[r.g.]
I NWW 146/25 3
Powiązane orzeczenia
- I NWW 28/24 2024-02-14Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego z powodu zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, złożony w sprawie toczącej się przed sądem rejonowym, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczaj…
- I NWW 392/23 2023-10-25Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego z zarzutem braku niezależności i niezawisłości, w świetle orzecznictwa Trybunału Spr…
- I NWW 73/23 2023-06-30Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego, gdy zarzut dotyczy braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, w świetle o…
- I NWW 170/23 2023-06-13Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego w sprawie karnej, dotyczący braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, czy przez…
- I NWW 4/23 2023-02-02Czy Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego w sytuacji, gdy przepisy ustanawiające jego wyłączną właściwość w sprawach dotyczącyc…
Powołane przepisy
art. 157 § 2 KKart. 26art. 82art. 10art. 19 ust. 1art. 47art. 267art. 91 ust. 2art. 91 ust. 1art. 26 § 2art. 26 § 1art. 35 § 1 KPK
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy