I NWW 28/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-02-14
Skład orzekający: Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego z powodu zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, złożony w sprawie toczącej się przed sądem rejonowym, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, czy też powinien zostać przekazany do rozpoznania sądowi rejonowemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego, opartego na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Wskazano, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), przepisy przekazujące rozpoznawanie takich zarzutów do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego naruszają prawo Unii Europejskiej. W związku z tym, w celu wykonania wyroku TSUE i zastosowania zasady pierwszeństwa prawa Unii, sprawa powinna zostać przekazana do sądu właściwego do rozpoznania wniosku przy pominięciu wadliwych przepisów, czyli do sądu rejonowego.Stan faktyczny
Powódka złożyła wniosek o wyłączenie asesora sądowego X.Y. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy, zarzucając mu brak niezależności i niezawisłości. Sąd Rejonowy przekazał ten wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, stwierdzając swoją niewłaściwość i przekazując sprawę z powrotem do Sądu Rejonowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek o wyłączenie asesora sądowego do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla m.st. Warszawy.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 28/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie z powództwa O. O. przeciwko I. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o zapłatę po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 lutego 2024 r. wniosku powódki o wyłączenie asesora sądowego X.Y. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie pod sygn. IX GC 1320/23, stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla m.st. Warszawy w Warszawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie w sprawie IX GC 1320/23, na podstawie art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym i art. 49 k.p.c., przekazał Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wniosek powódki o wyłączenie asesora sądowego X.Y. obejmującego zarzut braku niezależności sądu, niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NWW 28/24 2 Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r., wydanym w sprawie C-204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita, Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie asesora sadowego, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 200 § 11 oraz § 14, w związku z art. 52 § 1 k.p.c. wniosek należało przekazać według właściwości do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie. [D.Z.]
I NWW 28/24 3 [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 392/23 2023-10-25Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego z zarzutem braku niezależności i niezawisłości, w świetle orzecznictwa Trybunału Spr…
- I NWW 28/25 2025-03-12Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego z uwagi na wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu, w świetle orzeczenia TSUE z 5 czerwca 2022 r. (sprawa C 204/21), powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadz…
- I NWW 94/25 2025-07-24Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznawany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, czy prz…
- I NWW 4/23 2023-02-02Czy Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego w sytuacji, gdy przepisy ustanawiające jego wyłączną właściwość w sprawach dotyczącyc…
- I NWW 73/23 2023-06-30Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie asesora sądowego, gdy zarzut dotyczy braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, w świetle o…
Powołane przepisy
art. 200 § 14 KPCart. 26 § 2art. 49 KPCart. 26art. 82art. 10art. 19 ust. 1art. 47art. 267art. 91 ust. 2art. 91 ust. 1art. 26 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy