I NWW 197/24

I NWW 197/24 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie z powództwa K. spółki akcyjnej w R. przeciwko S. w B. (Szwajcaria) i S.1 spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę i ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej K. spółki akcyjnej w R. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I AGa 354/20, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 lipca 2024 r. wniosków pełnomocnika powoda z 11 lipca 2024 r. o wyłączenie od orzekania w sprawie II CSKP 1552/22 SSN Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk, SSN Krzysztofa Grzesiowskiego i SSN Dariusza Pawłyszcze, oddala wnioski. [SOP] UZASADNIENIE Wnioskami z 11 lipca 2024 r. pełnomocnik powoda wniósł o: (1) przydzielenie sprawy II CSKP 1552/22 i wyznaczenie składu orzekającego przez Prezesa Sądu Najwyższego Izby Cywilnej bez uwzględniania sędziów Sądu Najwyższego powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, oraz wyłączenie od orzekania w sprawie II CSKP 1552/22 sędziów I NWW 197/24 2 Sądu Najwyższego: Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk, Krzysztofa Grzesiowskiego i Dariusza Pawłyszcze; ewentualnie na wypadek braku uwzględnienia wniosku w tym zakresie, (2) o zbadanie spełnienia przez sędziów Sądu Najwyższego: Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk, Krzysztofa Grzesiowskiego i Dariusza Pawłyszcze wymogów niezależności oraz bezstronności ze względu na okoliczności towarzyszące powołaniu ww. do orzekania w Sądzie Najwyższym. W uzasadnieniu wniosku, w zakresie postulowanego wyłączenia sędziów, pełnomocnik powoda podniósł wyłącznie okoliczność, iż zostali oni powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, zaś w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, może być to okoliczność świadcząca o nieprawidłowej obsadzie sądu. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik powoda poczynił rozważania na temat możliwości stosowania art. 49 § 1 k.p.c. oraz 48 § 1 k.p.c. powołując orzeczenia Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego oraz stanowisko doktryny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wnioski o wyłączenie sędziów były bezzasadne i jako takie podlegały oddaleniu. Jak stanowi art. 48 § 1 k.p.c., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy: (1) w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziaływa na jego prawa lub obowiązki; (2) w sprawach swego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; (3) w sprawach osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; (4) w sprawach, w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem albo był radcą prawnym jednej ze stron; (5) w sprawach, w których w instancji niższej brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jako też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; (6) w sprawach I NWW 197/24 3 o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, jeżeli brał udział w wydaniu tego orzeczenia. Z kolei zgodnie z art. 49 § 1 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Oceniając zasadność wywiedzionych przez pełnomocnika powoda wniosków o wyłączenie sędziów podkreślić przede wszystkim należy, że poza samym wskazaniem w ich uzasadnieniach okoliczności powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, wnioskodawca nie formułuje jakiegokolwiek odwołania do konkretnych okoliczności danej sprawy, które mogłyby świadczyć, że sędziowie objęci wnioskami nie będą bezstronni. Co więcej, pełnomocnik powoda, w żaden sposób nie stara się chociażby uprawdopodobnić podstaw wyłączenia sędziów, tj. wykazać konkretnych okoliczność tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, iż sformułowane przez pełnomocnika powoda wnioski z 11 lipca 2024 r. o wyłączenie od orzekania w sprawie II CSKP 1552/22 sędziów Sądu Najwyższego: Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk, Krzysztofa Grzesiowskiego i Dariusza Pawłyszcze nie zasługiwały na uwzględnienie i jako bezzasadne podlegały oddaleniu. Na koniec należało się z kolei odnieść do podniesionych we wniosku o uzasadnienie postanowienia z 31 lipca 2024 r. twierdzeń pełnomocnika powoda, jakoby wnioski z 11 lipca 2024 r. dotyczyły zbadania spełnienia przez wskazanych w nich sędziów wymogów niezależności oraz bezstronności w trybie art. 29 § 5 u.SN. Wniosek o uzasadnienie postanowienia wskazuje, że albo pełnomocnik powoda nie potrafi formułować wniosków procesowych, albo nie zapoznaje się z pismami, które podpisuje. Zarówno petitum wniosku, jak i jego uzasadnienie, w pierwszej kolejności pod rozstrzygnięcie poddają wnioski o wyłączenie od orzekania w sprawie II CSKP 1552/22 sędziów Sądu Najwyższego: I NWW 197/24 4 Agnieszki Jurkowskiej-Chocyk, Krzysztofa Grzesiowskiego i Dariusza Pawłyszcze. Z kolei wniosek o zbadanie spełnienia przez wskazanych sędziów wymogów niezależności oraz bezstronności w trybie art. 29 § 5 u.SN, był wnioskiem ewentualnym, zgłoszonym na wypadek nieuwzględnienia wniosków o wyłączenie sędziów. Dopiero rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziów w trybie przepisów k.p.c. otwiera możliwość podjęcia odpowiednich czynności względem zgłoszonego ewentualnego wniosku o tzw. test niezależności oraz bezstronności, o którym mowa w art. 29 § 5 u.SN. Nie ma zatem, na co wskazuje zastępca procesowy powoda, jakichkolwiek wątpliwości co do tego, który z wniosków pełnomocnika powoda został rozpoznany. Czym innym jest bowiem wniosek o wyłączenie sędziów (w rubrum uzasadnianego postanowienia wyraźnie wskazano, że orzeczenie dotyczy wniosku o wyłączenie sędziów), a czym innym wniosek o zbadanie spełnienia przez wskazanych sędziów wymogów niezależności oraz bezstronności, w efekcie którego może dojść do wyłączenia sędziów. Nie ulega zaś jakiejkolwiek wątpliwości, iż pełnomocnik powoda w pierwszej kolejności, domagał się wyłączenia sędziów w oparciu o właściwe przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [P.S.] [ał]